مخبر - 1398/06/30 - مساله نقدینگی و هدایت آن

مساله نقدینگی و هدایت آن
طی 45 سال گذشته میزان تولید ناخالص داخلی واقعی در اقتصاد کشور 2/ 2 برابر شده است؛ یعنی اگر در سال 52 یک جفت کفش تولید می کردیم، الان اندکی بیش از دو جفت کفش تولید می کنیم. درصورتی که، میزان نقدینگی ما چیزی بیش از 30 هزار برابر شد.
مساله نقدینگی و هدایت آن

برای درک میزان بزرگی این عدد مقایسه با اقتصاد آمریکا جالب توجه است: در آمریکا، طی همین مدت تولید ناخالص داخلی واقعی 4 برابر شده است، درصورتی که در همین مدت نقدینگی 9/ 13 برابر شده است. اگر با همین نرخ رشد نقدینگی پیش برویم، تقریبا هر سه سال نقدینگی ما دوبرابر می شود. یعنی تا سه سال آینده میزان نقدینگی فعلی 3200 هزار میلیارد تومان خواهد شد.

حال با این مشکل چه کار باید کرد؟ مدیریت نقدینگی به چه نحوی باید باشد، نقدینگی چگونه کنترل شود و نقدینگی به چه صورت هدایت شود؟ با آماری که اعلام شد متوجه می شویم که خلق نقدینگی در جهت ایجاد ارزش افزوده در بخش واقعی اقتصاد نبوده است، بنابراین باید به دنبال راهکاری باشیم که بتوانیم این نقدینگی را به سمت بخش واقعی اقتصاد پیش ببریم و نرخ های بازدهی شکل گرفته در بخش پولی را متناسب با نرخ بازدهی در بخش واقعی کنیم تا سودهای موهوم در نظام بانکی شکل نگیرد که بانک ها اقدام به خلق پول کنند، یعنی دو جزیره مجزا از همدیگر نداشته باشیم. در مساله هدایت نقدینگی یک بخش مربوط به شبکه و نظام بانکی است و یک بخش هم مربوط به خارج از نظام بانکی.

راهکارها در بخش نظام بانکی

1- عدم شفافیت در اعطای تسهیلات بانکی، عدم تخصیص منابع بانکی به بخش های مولد و بی بهره بودن شرکت های کوچک و متوسط از تخصیص های نظام بانکی باعث شده تا منابع مالی در خدمت بخش واقعی اقتصاد نباشد و ارزش افزوده بخش واقعی اقتصاد به واسطه بی بهره بودن از منابع مالی فلج شده است.

این درحالی است که بیش از یک سوم ارزش افزوده بخش واقعی اقتصاد از شرکت های کوچک و متوسط حاصل می شود؛ بیش از 40 درصد اشتغال مربوط به شرکت های کوچک و متوسط است و نیز بیش از 90 درصد شرکت های ثبت شده مربوط به شرکت های کوچک و متوسط هستند. نبود سازوکار تخصیص منابع مالی به این بخش بزرگ از اقتصاد از دیگر آسیب های نظام مالی کشور است. این درحالی است که 90 درصد از تامین مالی اقتصاد از طریق شبکه بانکی اتفاق می افتد (معوقات بانکی نزدیک به 20 درصد از کل تسهیلات را به خودش اختصاص داده است که 84 درصد مربوط به تسهیلات بالاتر از یک میلیارد تومان است).

در کنار بانک ها، نهادهای مالی دیگری هستند که می توانند به موازات بانک ها یا به عنوان نهادی مکمل در نظام مالی ایفای نقش کنند. یکی از نهادها، «تامین مالی جمعی» است. تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام، تامین مالی جمعی مبتنی بر بدهی، تامین مالی جمعی مبتنی بر پاداش و تامین مالی جمعی مبتنی بر بخشش، نهادی است که هم با اقتضائات و نیازهای اقتصادی جامعه ما سازگار است و هم با آموزه های شرعی تناسب دارد.

کنترل و هدایت نقدینگی، شفافیت و استفاده از ظرفیت فضای مجازی برای تامین مالی بنگاه های کوچک برخی از مزیت های این نوع از صنعت تامین مالی است. در تامین مالی جمعی، سرمایه های خرد مردم، با استفاده از پلت فرم تحت وب در تجهیز و تخصیص طرح های اقتصادی مبتنی بر تطابق ریسک و بازده به کار گرفته می شود .

تفکیک حساب های بانکی و بیان آن به صورت شفاف، ارتباط بخش اعتبار با بخش واقعی اقتصاد، استفاده از ظرفیت های خرد و استفاده از مشارکت مردمی، امکان ایجاد الگوی نظارت مستمر، افزایش فرهنگ ریسک پذیری جهت حمایت از اقتصاد دانش بنیان، امکان به کارگیری عقود انتفاعی و غیرانتفاعی براساس مدل عملیاتی و ایفای نقش واسطه گری بانکی، توسعه نقش تسهیلات دهنده و استفاده از ظرفیت فناوری در سیستم بانکی از پیامدهای تامین مالی جمعی است.

لازم به ذکر است در حال حاضر دستورالعمل مربوط به یکی از این انواع، در سازمان بورس و اوراق بهادار به تصویب رسیده است؛ اما تاکنون از ظرفیت کامل این نوع از تامین مالی به خصوص در ارتباط با نظام بانکی و شرکت های کوچک و متوسط استفاده نشده است. ردگیری پول و منشأ ایجاد ارزش افزوده نیز در این مدل محرز و مشخص است.

2- مساله دیگر در نظام بانکی به ساختار بانک ها برمی گردد. چند مساله که به صورت مستقیم به هدایت نقدینگی مرتبط می شود عبارتند از:

• عدم تفکیک بانک ها و انواع بانکداری

• حصاربندی بانک ها

• ماموریت بانک ها

• اساسنامه بانک ها

• نظارت تخصصی بر بانک ها

ما انواع بانک ها را داریم و انواع فعالیت بانکی و هر بانکی بنا به نوع، ماموریت و تخصص خود و مسوولیت اجتماعی اجازه ورود و رقابت با بانک های دیگر را نخواهد داشت. این مساله در نظام های مالی پیشرفته وجود دارد؛ ولی متاسفانه در کشور ما وجود ندارد. لذا هر بانکی هر فعالیتی انجام می دهد، هر نهادی ایجاد می کند و وارد هر نوع کسب وکار اقتصادی هم می شود. (بانک تخصصی، بانک منطقه ای، بانک توسعه ای، بانک تجاری) بر این اساس تجهیز و تخصیص منابع بانکی تحت کنترل درخواهد آمد.

پس مساله تخصیص در نظام بانکی با مشکلات قانونی و ساختاری روبه روست. اساسا نباید همه بانک ها اجازه انجام همه نوع فعالیت را داشته باشند و براساس نوع بانک مجوز بانکداری های ویژه را اخذ کنند و بر همان اساس نظارت های متفاوتی داشته باشند. این امر سبب می شود تا تخصیص منابع بانکی از کارآیی و بهره وری برخوردار باشد.

به این ترتیب وضعیت اسف بار ورود بانک ها به بازار ارز و طلا و املاک و مستغلات را نخواهیم داشت که البته پیشنهادی که در این عرصه مطرح می شود به قرار زیر است:

3- ممنوعیت ورود بانک ها به فعالیت های سوداگرانه

ممنوعیت ورود بانک ها به فعالیت های سفته بازانه مانند خرید املاک، طلا، ارز و سهام و... باید با جدیت توسط دولت پیگیری شود. به منظور بالان بردن ضمانت اجرای چنین تصمیمی باید در صورت کشف تخلف، صلاحیت مدیران مربوطه سلب و دسترسی بانک به بازار قطع شود. همچنین اعمال محدودیت های مقداری برافزایش ترازنامه بانک ها به ویژه بانک های با وضعیت بدتر از میانگین (از حیث ناترازی) باید در نظام بانکی پیگیری شود.

4- کنترل نقدینگی موجود

برای پیگیری این محور، اقدامات زیر را می توان انجام داد: وضع مالیات بر تراکنش های مالی با میزان حجم بالا (به جز مواردی که مجوز بانک مرکزی داشته و برای پروژه ها و محل های خاص به کار می روند.)

5- سازوکار جدید تعیین نرخ های سود

درحال حاضر نرخ های سود توسط شورای پول و اعتبار و به صورت دستوری مشخص می شود که متاسفانه منعکس کننده فعالیت ها در بخش واقعی اقتصاد نیست. اگر بازاری از ابزار مالی در بازار پول از اوراق مبتنی بر دارایی واقعی که امروزه تحت عنوان صکوک شناخته می شود، شکل بگیرد و این بازار عمق داشته باشد و معاملات در آن صورت گیرد، این مساله منعکس کننده نرخ ها در بخش واقعی اقتصاد خواهد بود.

بنابراین پرداخت سود به صورت موهومی کنترل می شود و ابزاری قدرتمند در دست بانک مرکزی خواهد بود تا به وسیله آن حجم پول در اقتصاد را کنترل کند. (بدهی های دولت به بانک مرکزی، شبکه بانکی، بانک مرکزی، پیمانکاران و... از چالش های اساسی اقتصاد ایران است و منجر به قفل شدگی نهادهای بستانکار شده است. این درحالی است که می توان با مولدسازی دارایی های دولت اقدام به انتشار انواع صکوک متناسب با نیازهای دولت کرد که محل تسویه اصل وفرع صکوک در آن مشخص شده است. ضمن آنکه استفاده بانک مرکزی از صکوک دولتی برای جذب نقدینگی باعث می شود نرخ های سود و تسهیلات بانکی کاهش یابد و متناسب با نرخ های بازدهی بخش مولد اقتصاد شود).

* پژوهشگر هسته اقتصاد تحریم مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه السلام

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد

منبع خبر : پانا

محتوای این خبر به صورت خودکار از سایتهای مورد تایید ج.ا دریافت شده و بدون هیچ دخل و تصرفی نمایش داده می شود. اگر به هر دلیلی نیاز است که خبر حذف شود، لطفا از این لینک استفاده نمایید تا در اسرع وقت اقدام شود.
کلیدواژه های این خبر
تسهیلات   تولید ناخالص داخلی   اقتصاد دانش بنیان   شبکه بانکی   منابع مالی   آمریکا   نقدینگی   مشارکت مردمی   اعطای تسهیلات   ارزش افزوده   معوقات بانکی   منابع بانکی   مجازی   پلت فرم   نظام مالی   ریسک پذیری   نظام بانکی   میزان نقدینگی   غیرانتفاعی   نظارت مستمر   نهادهای مالی   بازدهی   واسطه گری   اشتغال   اقتصاد   سرمایه   اقتصاد کشور   بانک ها   سیستم بانکی   اقتصاد آمریکا   تامین مالی  
اخبار مرتبط
تقاضا در بازار طلا افزایش یافت
صدای ایران
عمیق تر شدن رکود مسکن در پاییز و زمستان/ قیمت بنزین اصلاح می شود یا نمی شود؟/ 3 نشانه حاکمیت مطلق دولت بر اقتصاد کشور
مشرق نیوز
رکوردشکنی جدید طلا در بازار جهانی
اقتصاد نیوز
خرید جهانی طلا رکورد شکست
فرارو
کاهش تدریجی نرخ سود بانکی
ایبنا
مساله نقدینگی و هدایت آن
اقتصاد نیوز
نقدینگی چگونه کنترل و هدایت شود؟
بانکداری ایرانی
نقش اساسی بانک ها برای تامین منابع مورد نیاز بنگاه ها
باشگاه خبرنگاران
تسهیلات 3 هزار میلیاردی بانک ها به مددجویان کمیته امداد
اقتصادگردان
رشد اقتصادی منوط به رفع موانع کسب و کار است
مهر نیوز
باید با مهیا کردن شرایط و برداشتن موانع، فضای کسب و کار را تسهیل کنیم
شبستان
گلوگاه­ های انباشت املاک مازاد بانک ها
ایبنا
افزایش 33.9 درصدی تسهیلات پرداختی سرمایه در گردش بنگاه ها
ایبنا
ارزیابی اجرای سیاست های رونق تولید
صدا و سیما
ارزیابی اجرای سیاست های رونق تولید پس از شش ماه
شبکه خبر
وزیر صنعت: کمتر از 27 درصد منابع بانکی به تولید اختصاص یافت
خبرگزاری دانشجو
لزوم به کارگیری روش های نوین تامین مالی بنگاه های صنعتی
ایرنا
کمک به رونق تولید به روش “بانک ایران زمین”
اخبار بانک
سرمایه مردم بر سر دوراهی بانک و بورس!
قدس آنلاین
مثلث بانکی بهبود وضعیت اقتصادی
ایبنا
تفسیر به رای یک قانون
فرارو
دل کندن از نفت کار سختی است
شبکه خبر
چرایی کنترل حجم و کیفیت"مصارف پولی"
شعار سال
تامین مالی مشکل بزرگ صنایع کوچک
آریا
مدل تعاونی برای تامین مالی ارزان شرکت های دانش بنیان استفاده شود
برنا نیوز
زنگ خطر چاپ اسکناس
خبرگزاری دانشجو
کاهش بیشتر قیمت مسکن در راه است
شعار سال
همتی: شاهد بازگشت ثبات به اقتصاد هستیم
تابناک
بنگاه های اقتصادی نباید وارد بانکداری شوند
افق تازه
بانکداری بدون ربا پیش نیاز بانکداری اسلامی/ کاهش قیمت مسکن در راه است
تیتر یک
رئیس بانک مرکزی: اصلاح نظام بانکی، برنامه ای بلندمدت است
آریا
رئیس کل بانک مرکزی: اصلاح نظام بانکی یک برنامه بلند مدت است
پانا
هنوز در مبانی بانکداری اسلامی دچار مشکل هستیم/بنگاه ها هم باید از بانک ها فاصله بگیرند
فارس
هنوز در مبانی بانکداری اسلامی دچار مشکل هستیم
افکار نیوز
اصلاح نظام بانکی یک برنامه بلند مدت است/ حل مشکلات بانک ها باید با تدبیر انجام شود
شمانیوز
لزوم توجه به راهکاری اقتصادی فوری و کوتاه مدت
پانا
تامین مالی غیربانکی تولید
شبستان
لزوم توجه به فوریت های کوتاه مدت
اقتصاد نیوز
هجوم هیولا به نظام بانکی؟!
تیتر20
شکوفایی اقتصاد با ارزش افزوده ناشی از رونق فناوری ممکن می شود/مدیریت های سفارشی قاتل تولید است
قدس آنلاین
اخبار مرتبط
bltصدای ایران : تقاضا در بازار طلا افزایش یافت
bltمشرق نیوز : عمیق تر شدن رکود مسکن در پاییز و زمستان/ قیمت بنزین اصلاح می شود یا نمی شود؟/ 3 نشانه حاکمیت مطلق دولت بر اقتصاد کشور
bltاقتصاد نیوز : رکوردشکنی جدید طلا در بازار جهانی
bltفرارو : خرید جهانی طلا رکورد شکست
bltایبنا : کاهش تدریجی نرخ سود بانکی
bltاقتصاد نیوز : مساله نقدینگی و هدایت آن
bltبانکداری ایرانی : نقدینگی چگونه کنترل و هدایت شود؟
bltباشگاه خبرنگاران : نقش اساسی بانک ها برای تامین منابع مورد نیاز بنگاه ها
bltاقتصادگردان : تسهیلات 3 هزار میلیاردی بانک ها به مددجویان کمیته امداد
bltمهر نیوز : رشد اقتصادی منوط به رفع موانع کسب و کار است
bltشبستان : باید با مهیا کردن شرایط و برداشتن موانع، فضای کسب و کار را تسهیل کنیم
bltایبنا : گلوگاه­ های انباشت املاک مازاد بانک ها
bltایبنا : افزایش 33.9 درصدی تسهیلات پرداختی سرمایه در گردش بنگاه ها
bltصدا و سیما : ارزیابی اجرای سیاست های رونق تولید
bltشبکه خبر : ارزیابی اجرای سیاست های رونق تولید پس از شش ماه
bltخبرگزاری دانشجو : وزیر صنعت: کمتر از 27 درصد منابع بانکی به تولید اختصاص یافت
bltایرنا : لزوم به کارگیری روش های نوین تامین مالی بنگاه های صنعتی
bltاخبار بانک : کمک به رونق تولید به روش “بانک ایران زمین”
bltقدس آنلاین : سرمایه مردم بر سر دوراهی بانک و بورس!
bltایبنا : مثلث بانکی بهبود وضعیت اقتصادی
bltفرارو : تفسیر به رای یک قانون
bltشبکه خبر : دل کندن از نفت کار سختی است
bltشعار سال : چرایی کنترل حجم و کیفیت"مصارف پولی"
bltآریا : تامین مالی مشکل بزرگ صنایع کوچک
bltبرنا نیوز : مدل تعاونی برای تامین مالی ارزان شرکت های دانش بنیان استفاده شود
bltخبرگزاری دانشجو : زنگ خطر چاپ اسکناس
bltشعار سال : کاهش بیشتر قیمت مسکن در راه است
bltتابناک : همتی: شاهد بازگشت ثبات به اقتصاد هستیم
bltافق تازه : بنگاه های اقتصادی نباید وارد بانکداری شوند
bltتیتر یک : بانکداری بدون ربا پیش نیاز بانکداری اسلامی/ کاهش قیمت مسکن در راه است
bltآریا : رئیس بانک مرکزی: اصلاح نظام بانکی، برنامه ای بلندمدت است
bltپانا : رئیس کل بانک مرکزی: اصلاح نظام بانکی یک برنامه بلند مدت است
bltفارس : هنوز در مبانی بانکداری اسلامی دچار مشکل هستیم/بنگاه ها هم باید از بانک ها فاصله بگیرند
bltافکار نیوز : هنوز در مبانی بانکداری اسلامی دچار مشکل هستیم
bltشمانیوز : اصلاح نظام بانکی یک برنامه بلند مدت است/ حل مشکلات بانک ها باید با تدبیر انجام شود
bltپانا : لزوم توجه به راهکاری اقتصادی فوری و کوتاه مدت
bltشبستان : تامین مالی غیربانکی تولید
bltاقتصاد نیوز : لزوم توجه به فوریت های کوتاه مدت
bltتیتر20 : هجوم هیولا به نظام بانکی؟!
bltقدس آنلاین : شکوفایی اقتصاد با ارزش افزوده ناشی از رونق فناوری ممکن می شود/مدیریت های سفارشی قاتل تولید است
پستهای شبکه های اجتماعی مرتبط




 |  درباره ما |  ارتباط با ما |  تبلیغات |  آخرین پستها |  تیتراخبار |  خبرگزاریها |  صفحه اصلی | 

مخبر جامعترین و بزرگترین سایت جمع آوری اخبار ایران می باشد که توسط موتور هوشمند جمع آوری و پیش پردازش اخبار هزاران فید خبری را جمع آوری نموده و در اختیار مخاطبان قرار می دهد.
مخبر هیچگونه مسئولیتی در قبال محتوای منتشر شده نخواهد داشت.