مخبر - 1398/06/23 - صدور خدمات فنی و مهندسی؛«نگاهی بر آنچه مغفول مانده»

صدور خدمات فنی و مهندسی؛«نگاهی بر آنچه مغفول مانده»
تهران-ایرنا- صادرات خدمات فنی و مهندسی به عنوان یکی از کارآمدترین نوع صادرات، با چالش ها و مشکلات عدیده ای روبه رو است که رفع آنها نیازمند اقدامات حمایتی جدی در این حوزه است.
صدور خدمات فنی و مهندسی؛«نگاهی بر آنچه مغفول مانده»

یکی از راه های کسب درآمد ارزی کشورهای توسعه یافته جهان صادرات خدمات فنی و مهندسی بوده که نسبت به صدور مواد خام سهل تر است و برای صادرکننده خدمات مزایای مختلفی ازجمله انتقال فنّاوری، ایجاد اشتغال، بهره وری و توسعه روابط تجاری سیاسی را به ارمغان می آورد.

طی دو دهه گذشته همواره روی صدور خدمات فنی و مهندسی حساب ویژه ای بازشده است. چون ازجمله مزیت های رقابتی مهم کشور در منطقه محسوب می شود که بازدهی خوبی در رشد صادرات غیرنفتی را در بر خواهد داشت.

باوجود این، ازجمله مهم ترین نشانه های فقدان برنامه منسجم و جامع داشتن عملکرد واکنشی است. متأسفانه صنعت احداث کشور که حداقل 11 درصد سهم کل اقتصاد را شامل می شود، با بروز بحران اقتصادی دو سال اخیر و افت چشمگیر بودجه های عمرانی همچنین رکود فعالیت های زیرساختی و ساختمانی دیگر نهادهای عمومی چون شهرداری ها و شرکت های دولتی دچار مشکلات اساسی شده است.

رویکرد واکنشی اغلب شرکت ها در این حوزه یافتن بازارهای جدید برون مرزی است. همه شرکت های تولیدی، پیمانکاری و مهندسین مشاور صنعت احداث، به یک باره عزم توسعه فعالیت های برون مرزی کرده اند. غافل از آنکه زمینه همین صدور خدمات ناشی از تحریم های امریکا و بی برنامه بودن های دستگاه های ذی ربط، که آن را می توان تحریم های داخلی نامید بسیار محدودشده است.

فقدان برنامه ریزی های جامع و آینده نگر، پیگیری و پایش پیوسته و مستمر باعث شده است که روند رشد نسبی صادرات خدمات مهندسی، که از سال 76 تا 81 در یک دور و با شتاب بیشتر از سال 81 تا 88 پیش رفته بود، در دور اول تحریم ها دچار افت نسبی شود. سپس، علیرغم کاهش و یا حذف تحریم ها این نهال نوپایش، هنوز جان نگرفته به افول دوره جدید ناشی از ناآرامی های منطقه ای به ویژه در عراق و سوریه و سپس تحریم های جدید دچار شد.

صادرات کالا با صادرات خدمات تفاوتی اساسی دارد. زیرا، زمانی که کالا صادر می شود، ارتباط آن با سازنده، صادرکننده و کشور مبدأ قطع می گردد، درحالی که با صادرات خدمات، ضمن اینکه همه منافع صادرات کالا وجود دارد حاملان خدمات، یعنی متخصصان و متفکران ارتباط خود را با کشور و جامعه هدف حفظ می کنند و ضمن رساندن منافع مادی و معنوی به کشور یک پل ارتباطی بین داخل و خارج کشور را برقرار می سازند. ایجاد این پل تأثیرات ارزشمندی را در تعاملات بعدی می گذارد و حتی متعاقباً می تواند به فتح بازارهای کالایی نیز منجر شود.

لذا، پرداختن صرف به عوامل خارجی و غفلت از به کارگیری ظرفیت های منطقی داخلی برای توانمندسازی صدور خدمات مهندسی بدون شک اشتباهی بزرگ است. بخشی نگری در مشکلات داخلی نیز نمی تواند نتیجه ای پایدار در رشد و تسهیل صادرات در برداشته باشد.

ازجمله مسائل مهمی که کمتر به آن پرداخته شده و شاید توجه و برنامه ریزی حول آن زمینه ساز رشد چشمگیر صادرات خدمات مهندسی باشد، بسترسازی صدور خدمات مهندسان مشاور است. به عبارت دیگر توسعه متوازن در مقوله صادرات خدمات مهندسی حکم می کند در عرصه خدمات مهندسی، مهندسان مشاور پیش قراولان صادرات باشند. چراکه، مطالعات نشان داده است که کشورهای درحال توسعه به منظور دستیابی به رقابت پذیری بیشتر در بازارهای خارجی بر نقش نوآوری در فرآیند صادرات خدمات فنی و مهندسی تمرکز و توجه ویژه ای داشته اند. مهندسان مشاور می توانند عرصه را رصد و شناسایی، زمینه ها را آماده و حضور را پایدار کنند.

صدور خدمات هم مانند صدور کالا نیازمند شناخت بازار و بازاریابی علمی است. این مهم به بهترین نحو توسط مهندسان مشاور قابل انجام است. اغلب رقبای جدی در حوزه صدور خدمات به دو نحو بازاریابی می کنند: یا با استفاده از توان مالی خود و تأمین مالی مشروط پروژه ها مهندسی، کالا و پیمانکاران خود را به کشور مقصد وارد می کنند و یا با مشوق های صادراتی برای مهندسان مشاور به طراحی های رایگان یا ارزان در کشور مقصد می پردازند، تا مهندسان مشاور با ایجاد مزیت های رقابتی و رانت های اطلاعاتی زمینه صدور کالا و خدمات پیمانکاری گروه های بعدی را فراهم کنند.

در موقعیت کنونی و با تضعیف امکان لابی های سیاسی برای ایجاد بازارهای جدید صدور خدمات شاید راهی ارزان تر و عملیاتی تر از حمایت مهندسان مشاور برای ورود به بازارهای جدید و زمینه سازی توسعه بازارهای مربوطه نباشند. اما، مشکل کجاست که این راه حل تجربه شده به نحو موقتی استفاده نمی شود؟

اگر مسائل عمومی حوزه صدور خدمات چون تعدد نهادهای تصمیم گیری، موانع مالی و بانکی و فقدان مشوق های بیمه ای و مالیاتی را کنار بگذاریم، نوع نگاه ناصحیح تصمیم گیران دولتی و خصوصی به این حوزه قابل تأمل ترین مسئله باشد؛ جایی که در حوزه صدور خدمات حجم و بازدهی غیرمستقیم صدور خدمات مهندسی مشاور فراموش می شود و تمام ظرفیت های (محدود) امروز صرف حل وفصل مشکلات پیمانکاران صنعت احداث می شود. غافل از اینکه، در صورت حمایت، مهندسان مشاور اساساً برای صدور خدمات دشواری های بسیار کمتری خواهند داشت.

درگیر ضمانت های بانکی آن هم با شرایط دشوار تحریمی نیستند، بیمه های صادراتی کم حجمی دارند و از همه مهم تر دامنه فعالیت مطالعاتی آن ها به یک قرارداد ختم نشده، در یک طرح مطالعاتی بزرگ می توانند زمینه ورود چندین تولیدکننده و پیمانکار را به پروژه اجرایی فراهم آورند و خود نیز در حوزه خدمات نظارتی کاملاً مولد باشند.

از دیگر مزایای مستقیم حمایت از مهندسان مشاور برای صدور خدمات مهندسی امکان معکوس کردن فرار مغزها است. مهندسان مشاور مجموعه هایی دانش محورند که حداقل 80 درصد نیروهای آن ها را متخصصان تراز اول کشور تشکیل می دهند. در سال های اخیر افزون بر مهاجرت مستقیم فارغ التحصیلان دانشگاهی بسیاری از نیروهای زبده مهندسان مشاور که افزون بر سرمایه علمی، سرمایه تخصصی صنعت احداث نیز محسوب می شوند و در پروژه های بزرگ ملی تجربیات ذی قیمتی اندوخته بودند، به دلیل رکود دامنه دار و افت اعتبارات عمرانی عزم مهاجرت کرده اند. در مطالعات مرتبط نشان داده شده است که هر سه شاخص نوآوری مخارج تحقیق و توسعه، نوآوری افراد غیرمقیم و نوآوری افراد مقیم اثر مثبت و معناداری بر صادرات خدمات فنی و مهندسی دارد.

درصورتی که صدور خدمات مهندسی مشاور رشد یابد، اشتغال مستقیم متخصصان به سرعت قابل حصول است. به ویژه آنکه، نیروهای مهاجر می توانند در پروژه های مقصد نیز می توانند یک بار دیگر جذب مهندسان مشاور شده، فرآیند معکوس حذف نیروهای متخصص را رقم زده و بار دیگر در اقتصاد کشور مؤثر باشند.

از مشکلات مهم دیگر که باعث کندی روند صدور خدمات مهندسان مشاور شده، توان مالی محدود و کوچک بودن اغلب مهندسان مشاور کشور است. در اغلب کشورهای موفق در صادرات خدمات مهندسی، مهندسان مشاور دارای سازمانی بزرگ، قدرتمند با توان مالی، فنی و حقوقی وسیع هستند. موردی که در کشور ما بسیار نادر است. به دلایل مشخص، اغلب مهندسان مشاور کشور کوچک یا متوسط هستند و ما مهندسان مشاور خصوصی با بیش از 1000 نیروی مهندسی نداریم یا انگشت شمارند.

از دلایل مهم این موضوع پس از ریشه های فرهنگی کار جمعی شاید نوع سیاست گذاری غلط و فقدان حمایت های فراگیر در نظام فنی اجرایی و برنامه وبودجه کشور است که باعث شده در دوره کوتاهی جمع 800 تا 1000 مهندس مشاور به جمعی افزون بر 3000 مهندس مشاور بالغ شود. گروه های مهندسی کوچکی که توانی محدود، ریسک پذیری اندک و امکانات مالی کم دارند و فاقد واحدهای حقوقی و مالی هستند فکر ورود به بازارهای جهانی هم بر ایشان دور از ذهن است.

در چنین شرایطی باید عمیقاً به موضوع ورودی جدی و سریع داشته و با باور به این مهم که صدور خدمات با موتور مولد مهندسان مشاور می تواند تضمین شده و موفق باشد، باید خیلی جدی این صنف را حمایت کرد. تعریف پروژه های مطالعاتی در کشورهای مقصد با تأمین مالی داخلی حتی می تواند از تأمین یا حمایت اخذ یک ضمانت نامه بانکی پیمانکاری در شرایط فعلی سهل تر و ارزان تر باشد. لیکن ثمره مستقیم آن در صدور خدمات بعدی و رشد اشتغال مؤثر متخصصان بی تردید چشمگیرتر و مؤثرتر خواهد بود.

منبع خبر : ایرنا

محتوای این خبر به صورت خودکار از سایتهای مورد تایید ج.ا دریافت شده و بدون هیچ دخل و تصرفی نمایش داده می شود. اگر به هر دلیلی نیاز است که خبر حذف شود، لطفا از این لینک استفاده نمایید تا در اسرع وقت اقدام شود.
کلیدواژه های این خبر
عراق   صادرات   آمریکا   سوریه   بحران اقتصادی   مواد خام   کسب درآمد   رقابت پذیری   متخصصان   برون مرزی   مادی و معنوی   پیمانکار   نوآوری   کشورهای توسعه یافته   بازدهی   مشکلات داخلی   صادرکننده   بازاریاب   شهرداری   اقتصاد   بازار   صنعت   ایجاد اشتغال   صادرات غیرنفتی   روابط تجاری   تحریم های جدید   صادرات کالا   خارج از کشور   شرکت های دولتی  
اخبار مرتبط
511 میلیون دلار صادرات غیرنفتی از استان مرکزی انجام شد
ایسنا
35 سال شیرین و موفق در کنار زنبورهای عسل
بلاغ مازندران
کاهش صادرات سنگ آهن ایران به چین با وضع عوارض 25 درصدی
تسنیم
سهم ایران در بازسازی سوریه چقدر است؟
میهن امروز
نوآوری؛ راز ماندگاری قدیمی ترین برند تراکتور جهان
پول نیوز
جهانگیری: مدیران دولت گذشته می گفتند پارس جنوبی تعطیل می شود
صدای ایران
جهانگیری: آمریکایی ها در توقف فروش نفت ایران ناموفق بوده اند
تسنیم
همه توان و ظرفیت خود را برای فروش نفت به کار می گیریم/ آمریکایی ها در توقف فروش نفت ایران ناموفق بوده اند
دیده بان ایران
جهش 20 درصدی قیمت برنت پس از حملات نفتی
عصر ایران
صدور خدمات فنی و مهندسی؛ «نگاهی بر آنچه مغفول مانده»
صدای مهندسی ایران
صادرات در شرایط تحریم
اقتصادگردان
صدور خدمات فنی و مهندسی؛«نگاهی بر آنچه مغفول مانده»
ایرنا
کاهش حجم صادرات کالا های آمریکایی به چین
صدا و سیما
باید از فرصت روابط تجاری و اقتصادی با سوریه استفاده کنیم
ایران اکونومیست
ازدست رفتن شتابان فرصت های نفت ایران
ساعت 24
تجاری سازی ایده ها و طرح های صنعت چاپ مورد تاکید قرار گرفت
ایرنا
خودروسازان بخش خصوصی نیمه تعطیل شد
پدال نیوز
سهم ایران از بازار سوریه، کمتر از ترکیه و چین!
خبر داغ
تلاش روسیه برای ارتقای جایگاه در اقتصاد فضای مجازی
مهر نیوز
تغییر ماموریت سکاندار تجارت
بانکداری ایرانی
جزئیات برنامه های دولت برای حمایت از صادرات در دوره تحریم
اقتصاد نیوز
تلاش آمریکا برای جلوگیری از احداث خط انتقال نفت ایران
افکار نیوز
رویای نیمه تمام در صنعت برق
شعار سال
تلاش آمریکا برای جلوگیری از احداث خط انتقال نفت ایران از طریق عراق و سوریه
تسنیم
درگیری با چین از شدت تحریم های آمریکا علیه روسیه کاسته است
افکار نیوز
روحانی: امروز صادرکننده بنزین، گازوئیل و گاز هستیم
آریا
قدرت نمایی صنعت نفت ایران از غرب کارون تا عسلویه
ایرنا
جای خالی استراتژی بازرگانی در اقتصاد ایران
ایران آنلاین
آمادگی رایزنان، سفرا و فعالان اقتصادی برای توسعه صادرات فرش
قدس آنلاین
عبور از تحریم ها با زره فولادی
ماین نیوز
تولیدکنندگان موفق و پردردسر را بیشتر بشناسید / دوای درد رکود چیست؟
جام نیوز
چه شد که امارات تصمیم گرفت با ایران آشتی کند؟ / پای بحران مالی دبی و چشم دوختن به سرمایه گذاران ایرانی در میان است
نامه نیوز
اتفاق بد برای بازار نفت
بهار نیوز
مشتریان خارجی طالب محصولات دانش بنیان مازندران
ایرنا
ارز 4200 تومانی مانند زلزله شوک عظیمی به اقتصاد کشور وارد کرد
خبرگزاری دانشجو
ارز 4200 تومانی همانند زلزله بود که شوک عظیمی به اقتصاد کشور وارد کرد
فارس
تولیدکنندگان موفق و پردردسر را بیشتر بشناسید / دوای درد رکود اقتصادی چیست؟
خبرگزاری دانشجو
تسهیل صادرات به عراق: دستاورد نمایشگاه صنعت ساختمان امسال
فرارو
بیش از 37 هزار نفر متخصص در حوزه فناوری نانو داریم
میزان
توقف 1.8 میلیارد دلار پروژه ایرانی در عراق / دولت از پول بلوکه شده به عنوان ضمانت استفاده کند
خبرگزاری دانشجو
اخبار مرتبط
bltایسنا : 511 میلیون دلار صادرات غیرنفتی از استان مرکزی انجام شد
bltبلاغ مازندران : 35 سال شیرین و موفق در کنار زنبورهای عسل
bltتسنیم : کاهش صادرات سنگ آهن ایران به چین با وضع عوارض 25 درصدی
bltمیهن امروز : سهم ایران در بازسازی سوریه چقدر است؟
bltپول نیوز : نوآوری؛ راز ماندگاری قدیمی ترین برند تراکتور جهان
bltصدای ایران : جهانگیری: مدیران دولت گذشته می گفتند پارس جنوبی تعطیل می شود
bltتسنیم : جهانگیری: آمریکایی ها در توقف فروش نفت ایران ناموفق بوده اند
bltدیده بان ایران : همه توان و ظرفیت خود را برای فروش نفت به کار می گیریم/ آمریکایی ها در توقف فروش نفت ایران ناموفق بوده اند
bltعصر ایران : جهش 20 درصدی قیمت برنت پس از حملات نفتی
bltصدای مهندسی ایران : صدور خدمات فنی و مهندسی؛ «نگاهی بر آنچه مغفول مانده»
bltاقتصادگردان : صادرات در شرایط تحریم
bltایرنا : صدور خدمات فنی و مهندسی؛«نگاهی بر آنچه مغفول مانده»
bltصدا و سیما : کاهش حجم صادرات کالا های آمریکایی به چین
bltایران اکونومیست : باید از فرصت روابط تجاری و اقتصادی با سوریه استفاده کنیم
bltساعت 24 : ازدست رفتن شتابان فرصت های نفت ایران
bltایرنا : تجاری سازی ایده ها و طرح های صنعت چاپ مورد تاکید قرار گرفت
bltپدال نیوز : خودروسازان بخش خصوصی نیمه تعطیل شد
bltخبر داغ : سهم ایران از بازار سوریه، کمتر از ترکیه و چین!
bltمهر نیوز : تلاش روسیه برای ارتقای جایگاه در اقتصاد فضای مجازی
bltبانکداری ایرانی : تغییر ماموریت سکاندار تجارت
bltاقتصاد نیوز : جزئیات برنامه های دولت برای حمایت از صادرات در دوره تحریم
bltافکار نیوز : تلاش آمریکا برای جلوگیری از احداث خط انتقال نفت ایران
bltشعار سال : رویای نیمه تمام در صنعت برق
bltتسنیم : تلاش آمریکا برای جلوگیری از احداث خط انتقال نفت ایران از طریق عراق و سوریه
bltافکار نیوز : درگیری با چین از شدت تحریم های آمریکا علیه روسیه کاسته است
bltآریا : روحانی: امروز صادرکننده بنزین، گازوئیل و گاز هستیم
bltایرنا : قدرت نمایی صنعت نفت ایران از غرب کارون تا عسلویه
bltایران آنلاین : جای خالی استراتژی بازرگانی در اقتصاد ایران
bltقدس آنلاین : آمادگی رایزنان، سفرا و فعالان اقتصادی برای توسعه صادرات فرش
bltماین نیوز : عبور از تحریم ها با زره فولادی
bltجام نیوز : تولیدکنندگان موفق و پردردسر را بیشتر بشناسید / دوای درد رکود چیست؟
bltنامه نیوز : چه شد که امارات تصمیم گرفت با ایران آشتی کند؟ / پای بحران مالی دبی و چشم دوختن به سرمایه گذاران ایرانی در میان است
bltبهار نیوز : اتفاق بد برای بازار نفت
bltایرنا : مشتریان خارجی طالب محصولات دانش بنیان مازندران
bltخبرگزاری دانشجو : ارز 4200 تومانی مانند زلزله شوک عظیمی به اقتصاد کشور وارد کرد
bltفارس : ارز 4200 تومانی همانند زلزله بود که شوک عظیمی به اقتصاد کشور وارد کرد
bltخبرگزاری دانشجو : تولیدکنندگان موفق و پردردسر را بیشتر بشناسید / دوای درد رکود اقتصادی چیست؟
bltفرارو : تسهیل صادرات به عراق: دستاورد نمایشگاه صنعت ساختمان امسال
bltمیزان : بیش از 37 هزار نفر متخصص در حوزه فناوری نانو داریم
bltخبرگزاری دانشجو : توقف 1.8 میلیارد دلار پروژه ایرانی در عراق / دولت از پول بلوکه شده به عنوان ضمانت استفاده کند




 |  درباره ما |  ارتباط با ما |  تبلیغات |  آخرین پستها |  تیتراخبار |  خبرگزاریها |  صفحه اصلی | 

مخبر جامعترین و بزرگترین سایت جمع آوری اخبار ایران می باشد که توسط موتور هوشمند جمع آوری و پیش پردازش اخبار هزاران فید خبری را جمع آوری نموده و در اختیار مخاطبان قرار می دهد.
مخبر هیچگونه مسئولیتی در قبال محتوای منتشر شده نخواهد داشت.