«قسم» زمینه ساز بازنگری قانون/ قسامه حتی در بین حقوق دانان مقبولیت ندارد

«قسم» زمینه ساز بازنگری قانون/ قسامه حتی در بین حقوق دانان مقبولیت ندارد
گروه هنر ــ یک وکیل پایه یک دادگستری درباره موضوع قسامه اظهار کرد: احصا قسامه به عنوان یکی از ادله اثبات دعوی قتل در بین حقوق دانان جزایی از مقبولیت برخوردار نیست، زیرا قسامه برخلاف اصل کلی برائت است.
«قسم» زمینه ساز بازنگری قانون/ قسامه حتی در بین حقوق دانان مقبولیت ندارد

قسم فیلمی به نویسندگی و کارگردانی محسن تنابنده و تهیه کنندگی الهام غفوری و جلیل شعبانی که در سال 1397 تولید شده است. این فیلم در سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر رونمایی شد.
موضوع این فیلم درباره قتل زنی به نام رضوان است که خانواده و اقوام او به دنبال ثابت کردن قاتل بودن شوهرش به دادگاه هستند. موضوع اصلی این فیلم به قانون قسامه بازمی گردد که یک رویه قضایی است و طرح آن در این فیلم سینمایی سؤالاتی را برای مخاطبان به همراه داشته است به همین منظور با منصور رحمدل، وکیل پایه یک دادگستری به گفت وگو نشسته ایم که مشروح آن را در زیر می خوانید. منصور رحمدل، درباره موضوع فیلم قسم می گوید: به طور کلی احصا قسامه به عنوان یکی از ادله اثبات دعوی قتل در بین حقوق دانان جزایی از مقبولیت برخوردار نیست. چون مورد استفاده از قسامه به عنوان یک دلیل اثباتی ناظر به لوث است. طبق ماده 160 قانون مجازات اسلامی سال 92 «ادله اثبات جرم عبارت از اقرار، شهادت، قسامه و سوگند در موارد مقرر قانونی و علم قاضی است و در تبصره این قانون آمده است، که احکام و شرایط قسامه برای اثبات یا نفی قصاص و دیه معتبر است و بر مبنای مقررات مذکور در کتاب قصاص و دیات این قانون است. قسامه یک ایراد اصلی دارد وی افزود: قسامه یک ایراد اصلی دارد و خلاف اصل برائت است که در اصل 37 قانون اساسی به آن تصریح شده است. در قسامه برخلاف اصل کلی برائت که متهم بی گناه تلقی می شود و دادستان باید بزهکاری او را اثبات کند این متهم است که برخی اوقات باید بی گناهی خود را اثبات کند. البته معکوس شدن بار اثبات در برخی موارد نادر دیگر مورد توجه قانون گذار بوده، ولی توسل به قسامه برای اثبات بی گناهی با موازینی که در فروض معکوس بافته بار اثبات مورد توجه است تفاوت اساسی دارد. ایراد اساسی دیگری که به قسامه وارد است آن است که افرادی که قسم می خورند نه شاهد بصری قضیه هستند و نه شاهد سمعی قضیه و به آنچه ندیده اند قسم می خورند البته طبق ماده 213 در تعارض سایر ادله با یکدیگر، اقرار بر شهادت شرعی، قسامه و سوگند مقدم است. همچنین شهادت شرعی بر قسامه و سوگند تقدم دارد و این از عجایب است که کسی نسبت به آنچه ندیده قسم بخورد و به واسطه قسم وی جان انسانی در معرض خطر قصاص قرار بگیرد. ماده 317 به نحو روشن تری به این مساله اشاره و مقرر می کند در صورت حصول لوث، نخست از متهم، مطالبه دلیل بر نفی اتهام می شود. اگر دلیلی ارائه شود، نوبت به قسامه شاکی نمی رسد و متهم تبرئه می شود. در غیر این صورت با ثبوت لوث، شاکی می تواند اقامه قسامه کند یا از متهم درخواست قسامه کند. ماده 314 به بیان مفهوم لوث می پردازد و مقرر می کند «لوث عبارت از وجود قرائنی است که موجب ظن قاضی به ارتکاب جنایت یا نحوه ارتکاب از جانب متهم می شود این وکیل دادگستری در ادامه افزود: طبق ماده 313 قانون مجازات اسلامی قسامه عبارت از سوگند هایی است که در صورت فقدان ادله دیگر غیر از سوگند منکر و وجود لوث، شاکی برای اثبات جنایت عمدی یا غیرعمدی یا خصوصیات آن و متهم برای دفع اتهام از خود اقامه می کند. همچنانکه گفته شد طبق اصول کلی آئین دادرسی کیفری از جمله اصل برائت متهم تکلیفی به دفع اتهام از خود ندارد و متأسفانه تکلیف متهم به دفع اتهام از خود را در مبحث جنایات علیه تمامیت جسمانی در قانون مجازات اسلامی زیاد می بینیم. ماده 317 به نحو روشن تری به این مساله اشاره و مقرر می کند در صورت حصول لوث، نخست از متهم، مطالبه دلیل بر نفی اتهام می شود. اگر دلیلی ارائه شود، نوبت به قسامه شاکی نمی رسد و متهم تبرئه می شود. در غیر این صورت با ثبوت لوث، شاکی می تواند اقامه قسامه کند یا از متهم درخواست قسامه کند. ماده 314 به بیان مفهوم لوث می پردازد و مقرر می کند «لوث عبارت از وجود قرائنی است که موجب ظن قاضی به ارتکاب جنایت یا نحوه ارتکاب از جانب متهم می شود.» و طبق ماده 315 فقدان قرائن و امارات موجب ظن و صرف حضور فرد در محل وقوع جنایت، از مصادیق لوث محسوب نمی شود و او با ادای یک سوگند، تبرئه می شود. طبق ماده 316 مقام قضایی موظف است در صورت استناد به قسامه، قرائن و امارات موجب لوث را در حکم خود ذکر کند. مواردی که سوگند یا قسامه، توسط قاضی رد می شود، مشمول این حکم است. رحمدل ادامه داد: طبق ماده 456 قانون مجازات اسلامی در جنایت بر اعضاء و منافع اعم از عمدی و غیرعمدی درصورت لوث و فقدان ادله دیگر غیر از سوگند منکر، مجنیٌ علیه می تواند با اقامه قسامه به شرح زیر، جنایت مورد ادعاء را اثبات و دیه آن را مطالبه کند. لکن حق قصاص با آن ثابت نمی شود. الف- شش قسم در جنایتی که دیه آن به مقدار دیه کامل است.ب- پنج قسم در جنایتی که دیه آن پنج ششم دیه کامل است. پ- چهار قسم در جنایتی که دیه آن دو سوم دیه کامل است.ت- سه قسم در جنایتی که دیه آن یک دوم دیه کامل است. ث- دو قسم در جنایتی که دیه آن یک سوم دیه کامل است. ج- یک قسم در جنایتی که دیه آن یک ششم دیه کامل یا کمتر از آن است و در تبصره این قانون آمده است در مورد هریک از بند های فوق درصورت نبودن نفرات لازم، مجنیٌ علیه، خواه مرد باشد خواه زن، می تواند به همان اندازه قسم را تکرار کند و تبصره دوم این قانون آمده است، در هریک از موارد فوق چنانچه مقدار دیه، بیش از مقدار مقرر در آن بند و کمتر از مقدار مقرر در بند قبلی باشد، رعایت نصاب بیشتر لازم است. رویه قضایی باید با آنچه در قانون آمده منطبق باشد
این وکیل دادگستری افزود: طبیعتاً رویه قضایی باید با آنچه در قانون آمده منطبق باشد. از حیث تشریفات اجرای قسامه رویه قضایی نمی تواند مخالف آنچه در قانون پیش بینی شده است عمل کند. تنها نقشی که رویه قضایی در باب قسامه می تواند ایفا کند بحث لوث است. چون مجرای قسامه لوث است و تشخیص لوث هم با مقام قضایی است که بر اساس محتویات پرونده و صلاحدید قضایی خود تصمیم می گیرد و تشخیص اینکه آیا مورد از مصادیق لوث است یا نه با مقام قضایی است؛ بنابراین اگر مقام قضایی بر این اعتقاد باشد که اساساً قسامه مخالف اصل برائت است یا نمی توان بر اساس سوگند افرادی که جریان امر مورد ادعا را ندیده اند نمی توان کسی را محکوم کرد می تواند در تبیین مفهوم لوث در پرونده صلاحدید قضایی خود را اعمال و از اجرای قسامه جلوگیری کند. این عضو کانون وکلا اظهار کرد: معمولاً اساتید حقوق جزایی به این مسئله نمی پردازند و دلیل این امر هم عدم اعتقاد مبنایی آن ها به امکان اثبات اتهام یا دفع اتهام بر اساس قسامه است. طبق ماده 336 قانون مجازات اسلامی نصاب قسامه برای اثبات قتل عمدی، سوگند پنجاه مرد از خویشاوندان و بستگان مدعی است. با تکرار سوگند قتل ثابت نمی شود. این ماده فقط به مردان اشاره می کند و طبق ماده 337 «سوگند شاکی، خواه مرد باشد خواه زن، جزء نصاب محسوب می شود.» در این ماده فقط به امکان ادای قسم توسط شاکی زن اشاره می کند و این امر دلالت بر آن دارد که برای اثبات قتل بر اساس قسامه قسم خورندگان باید مرد باشند یعنی حداقل 49 مرد (با لحاظ اینکه شاکی ممکن است زن باشد) باید وجود داشته باشند و طبق ماده 338 در ارتباط با متهم قانونگذار هم اجازه تکرار سوگند به متهم را می دهد، در حالی که در مورد شاکی چنین اجازه ای را نمی دهد، هم این که اجازه قسامه توسط زنان را نیز داده است. به موجب این ماده در صورتی که شاکی از متهم درخواست اقامه قسامه کند، متهم باید برای برائت خود، اقامه قسامه نماید که در این صورت، باید حسب مورد به مقدار نصاب مقرر، اداءکننده سوگند داشته باشد. وی ادامه داد: اگر تعداد آنان کمتر از نصاب باشد، سوگند ها تا تحقق نصاب، توسط آنان یا خود او تکرار می شود و با نداشتن اداءکننده سوگند، خود متهم، خواه مرد باشد خواه زن، همه سوگند ها را تکرار می نماید و تبرئه می شود.، ولی در ارتباط با جنایات طبق تبصره ماده 456 در مورد هریک از بند های فوق درصورت نبودن نفرات لازم، مجنیٌ علیه، خواه مرد باشد خواه زن، می تواند به همان اندازه قسم را تکرار کند. قانونگذار حتی به شاکی اجازه تکرار قسم به شاکی مونث را می دهد، ولی حکمی در مورد این که آیا قسم خورندگان می توانند زن باشند بیان نکرده و سکوت قانون گذار را باید حمل بر ممنوعیت کرد. البته با لحاظ اینکه خود شاکی می تواند قسم را تکرار کند نیازی به قسم خورندگان دیگر وجود نخواهد داشت. گفت وگو از مینا حیدری انتهای پیام

کلیدواژه های این خبر
قاتل   قصاص   احکام   توسل   دادرسی   دادگستری   مقبولیت   قانون مجازات اسلامی   بزهکاری   برائت   وکیل دادگستری   گروه هنر   معرض خطر   جشنواره فیلم فجر   جنایت   جرم   فیلم های سینمایی  
محتوای این خبر به صورت خودکار از «ایکنا» دریافت شده و «مخبرنیوز» بدون هیچ دخل و تصرفی آنرا باز نشر داده است. اگر به هر دلیلی احساس می کنید محتوای منتشر شده مطلوب نیست، خواهشمند است با استفاده از این لینک ما را مطلع نمایید تا بدون درنگ آنرا حذف نماییم.
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه مخبرنیوز مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

اخبار مرتبط
ابهام در پرونده جنایت خیابانی
پارسینه
شکشتن جمجمه جوان تهرانی فبا یک ضربه پیچیده! / من قاتل نیستم!
رکنا نت
بیشترین دعاوی مربوط به املاک و خانودگی / مشکلات قضایی برگرفته از وضعیت روحی جامعه است
بلاغ مازندران
در چه مواردی پرداخت دیه به عهده بیت المال است؟
شعار سال
گذشت اولیاءدم از قصاص جوان کامیارانی
میزان
جوان 25 ساله کامیارانی از چوبه دار رهایی یافت
ایرنا
نجات قاتل در یک قدمی چوبه دار
ایران آنلاین
قتل جوان کامیارانی / سرنوشت قاتل 23 ساله در یک قدمی اعدام
رکنا نت
وکلاء در معرض خطر امنیت شخصی و حرفه ای در چالش قوانین ناکارآمد
گیتی آنلاین
سرباز در شطرنج قانون
روزنامه شرق
سه تا شش ماه حبس و یا 74 ضربه شلاق در انتظار نماینده ای که به صورت سرباز سیلی زد
باشگاه خبرنگاران
لایحه تامین کرامت و امنیت زنان به مجلس شورای اسلامی ابلاغ شد
ایرنا
چه کسانی از ارث محروم می شوند؟
فرارو
خفاش شب گیلان قصاص شد + عکس
سیمرغ
رواج سایت های قمار و داعیه مبارزه با آن در کشور
مرور نیوز
رویارویی قماربازان با قانون!
خبرگزاری موج
دادگاه راه حل مشکلات خانوادگی نیست/ لزوم میانجی گری در رفع اختلافات خانواده ها
راه دانا
2 شرط عجیب مادر مقتول برای گذشت از قاتل / اشکان پذیرفت
رکنا نت
سرنوشت های 11 اعدامی فقط در 72 ساعت گذشته / در زندان های ایران چه گذشت ؟
رکنا نت
شائبه سیاسی کاری شورای نگهبان در افکار عمومی پررنگ شده است / سخنگوی شورای نگهبان اقتدار دادگستری را زیر سئوال برده است
اسکان نیوز
شائبه سیاسی کاری شورای نگهبان در افکار عمومی پررنگ شده است
روز نو
نعمت احمدی: کدخدایی اقتدار دادگستری را زیر سوال برد
دیده بان ایران
قربانیان سایت های شرط بندی از چه حمایت قانونی برخوردارند؟
ایرنا
رهایی از چوبه دار به شرط درختکاری
خبرگزاری ایلنا
می توان در جرائم امنیتی و اقتصادی به جای اعدام از مجازات های جایگزین استفاده کرد/ برای جلوگیری از قصاص چاره ای جز تقویت نهاد صلح و سازش و راضی کردن اولیای دم نداریم
خبرگزاری ایلنا
پدر رومینا اشرفی به زندان می رود
هفت صبح
شماره 70 فصلنامه علمی «فقه و حقوق خانواده» منتشر شد
رسانیوز
اهم نوآوری های آیت الله رئیسی با سیاست حبس زدایی
شعار سال
نوآوری های دستورالعمل رئیسی/ آیا جمعیت زندانیان کاهش می یابد؟
الف
خانواده ای که می خواهند گذشت کنند اما از آزادی قاتل نگرانند
ایسنا
محکومانی در انتظار «رسیدگی علنی منصفانه»
انصاف نیوز
محکومانی در انتظار رسیدگی علنی منصفانه
آفتاب
موضوع فیلم «قسم» در رویه قضایی عمومیت ندارد/ کاربردهای قسامه
ایکنا
قسم چالشی درباره یک حکم فقهی
ایکنا
حکم قصاص برای قاتلِ خانم وکیل / فرزانه پوررجبی مقابل دادگستری به ضرب گلوله به قتل رسید
ایران آنلاین
قاتل خانم وکیل اعدام می شود! / فرزانه پوررجبی در لنگرود با گلوله کشته شد + عکس
فانوس نیوز
حکم قصاص قاتل خانم وکیل مهر تایید خورد
ایران آنلاین
حکم قصاص متهم به قتل یک وکیل دادگستری تایید شد
آفتاب
حکم قصاص متهم به قتل وکیل دادگستری تایید شد
الف
تاییدنهایی حکم قصاص متهم به قتل وکیل دادگستری در لنگرود
برنا نیوز
اخبار مرتبط
bltپارسینه : ابهام در پرونده جنایت خیابانی
bltرکنا نت : شکشتن جمجمه جوان تهرانی فبا یک ضربه پیچیده! / من قاتل نیستم!
bltبلاغ مازندران : بیشترین دعاوی مربوط به املاک و خانودگی / مشکلات قضایی برگرفته از وضعیت روحی جامعه است
bltشعار سال : در چه مواردی پرداخت دیه به عهده بیت المال است؟
bltمیزان : گذشت اولیاءدم از قصاص جوان کامیارانی
bltایرنا : جوان 25 ساله کامیارانی از چوبه دار رهایی یافت
bltایران آنلاین : نجات قاتل در یک قدمی چوبه دار
bltرکنا نت : قتل جوان کامیارانی / سرنوشت قاتل 23 ساله در یک قدمی اعدام
bltگیتی آنلاین : وکلاء در معرض خطر امنیت شخصی و حرفه ای در چالش قوانین ناکارآمد
bltروزنامه شرق : سرباز در شطرنج قانون
bltباشگاه خبرنگاران : سه تا شش ماه حبس و یا 74 ضربه شلاق در انتظار نماینده ای که به صورت سرباز سیلی زد
bltایرنا : لایحه تامین کرامت و امنیت زنان به مجلس شورای اسلامی ابلاغ شد
bltفرارو : چه کسانی از ارث محروم می شوند؟
bltسیمرغ : خفاش شب گیلان قصاص شد + عکس
bltمرور نیوز : رواج سایت های قمار و داعیه مبارزه با آن در کشور
bltخبرگزاری موج : رویارویی قماربازان با قانون!
bltراه دانا : دادگاه راه حل مشکلات خانوادگی نیست/ لزوم میانجی گری در رفع اختلافات خانواده ها
bltرکنا نت : 2 شرط عجیب مادر مقتول برای گذشت از قاتل / اشکان پذیرفت
bltرکنا نت : سرنوشت های 11 اعدامی فقط در 72 ساعت گذشته / در زندان های ایران چه گذشت ؟
bltاسکان نیوز : شائبه سیاسی کاری شورای نگهبان در افکار عمومی پررنگ شده است / سخنگوی شورای نگهبان اقتدار دادگستری را زیر سئوال برده است
bltروز نو : شائبه سیاسی کاری شورای نگهبان در افکار عمومی پررنگ شده است
bltدیده بان ایران : نعمت احمدی: کدخدایی اقتدار دادگستری را زیر سوال برد
bltایرنا : قربانیان سایت های شرط بندی از چه حمایت قانونی برخوردارند؟
bltخبرگزاری ایلنا : رهایی از چوبه دار به شرط درختکاری
bltخبرگزاری ایلنا : می توان در جرائم امنیتی و اقتصادی به جای اعدام از مجازات های جایگزین استفاده کرد/ برای جلوگیری از قصاص چاره ای جز تقویت نهاد صلح و سازش و راضی کردن اولیای دم نداریم
bltهفت صبح : پدر رومینا اشرفی به زندان می رود
bltرسانیوز : شماره 70 فصلنامه علمی «فقه و حقوق خانواده» منتشر شد
bltشعار سال : اهم نوآوری های آیت الله رئیسی با سیاست حبس زدایی
bltالف : نوآوری های دستورالعمل رئیسی/ آیا جمعیت زندانیان کاهش می یابد؟
bltایسنا : خانواده ای که می خواهند گذشت کنند اما از آزادی قاتل نگرانند
bltانصاف نیوز : محکومانی در انتظار «رسیدگی علنی منصفانه»
bltآفتاب : محکومانی در انتظار رسیدگی علنی منصفانه
bltایکنا : موضوع فیلم «قسم» در رویه قضایی عمومیت ندارد/ کاربردهای قسامه
bltایکنا : قسم چالشی درباره یک حکم فقهی
bltایران آنلاین : حکم قصاص برای قاتلِ خانم وکیل / فرزانه پوررجبی مقابل دادگستری به ضرب گلوله به قتل رسید
bltفانوس نیوز : قاتل خانم وکیل اعدام می شود! / فرزانه پوررجبی در لنگرود با گلوله کشته شد + عکس
bltایران آنلاین : حکم قصاص قاتل خانم وکیل مهر تایید خورد
bltآفتاب : حکم قصاص متهم به قتل یک وکیل دادگستری تایید شد
bltالف : حکم قصاص متهم به قتل وکیل دادگستری تایید شد
bltبرنا نیوز : تاییدنهایی حکم قصاص متهم به قتل وکیل دادگستری در لنگرود
پستهای شبکه های اجتماعی مرتبط




 |  درباره ما |  ارتباط با ما |  تبلیغات |  آخرین پستها |  تیتراخبار |  خبرگزاریها |  صفحه اصلی | 

مخبر جامعترین و بزرگترین سایت جمع آوری اخبار ایران می باشد که توسط موتور هوشمند جمع آوری و پیش پردازش اخبار هزاران فید خبری را جمع آوری نموده و در اختیار مخاطبان قرار می دهد.
مخبر هیچگونه مسئولیتی در قبال محتوای منتشر شده نخواهد داشت.