مخبر - 1398/06/19 - مداحی در گذر از سنت به بدعت

مداحی در گذر از سنت به بدعت
تهران- ایرنا- مداحی و مرثیه خوانی هر ساله در ماه محرم و با توجه به روایات ائمه که در سوگ امام حسین (ع) گریستن، گریاندن و خود را به گریه واداشتن پاداشی عظیم دارد، به عنوان عضو جدایی ناپذیر جلسات و هیئات مذهبی مطرح است؛ اما اصالت این جایگاه ویژه در طول تاریخ همواره دستخوش بدعت بوده است.
مداحی در گذر از سنت به بدعت

در آیین های سوگواری اسلامی به خصوص در مذهب تشیع مداحی یکی از پراهمیت ترین مقوله ها بوده، هست و خواهد بود. اما مداحی چیست؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت، مداحی گونه ای از هنر خواندن بر بستری از اعتقادات است که بر حسب زمان و مکان دستخوش تغییرات و دگرگونی هایی در شیوه ها و سنت های اجرای شده است. و این توانایی به روز شدن در مداحی همواره با نظرات موافق و مخالفی همراه بوده است.

هنردر جغرافیای مذهب

مداحی و ذکر مصیبت عضو جدایی ناپذیر از آیین ها و سوگواری های مذهبی در کشورهای شیعه و به خصوص ایران است. به اعتقاد برخی، مداحی یا روضه خوانی یکی از هنرهای نمایشی ملی و مذهبی ایرانیان همچون شبیه خوانی، پرده خوانی، نقالی است و به اعتقاد بسیاری دیگر این رسم و آیین فراتر از آن است که آنرا در زیرمجموعه هنر به شمار آوریم؛ به هر شکل صورت هنری این سنت بزرگترین عامل در گشوده شدن راه نو آوری و بدعت بوده است.

مداحی و مرثیه خوانی از صدر اسلام تا امروز

با نگاهی اجمالی به تاریخ اسلام از صدر تا امروز، درمی یابیم مداحی ریشه ای تاریخی در سیره پیامبر و اهل بیت دارد. در زمان پیامبر، اشعار زیادی هم در مدح و ثنای خداوند و هم در مدح پیامبر و هم در رابطه با وقایع تاریخی مثل غدیر خم سروده شده که بسیاری از این اشعار در دیوان های مختلف شعری؛ از جمله دیوان صاحب بن عباد (کاتب و وزیر آل بویه در قرن چهارم هجری قمری) موجود است و حتی علامه امینی (از مراجع بنام شیعه متوفی به سال 1349 شمسی) در کتاب الغدیر بسیاری از این اشعار را آورده است. مرثیه در اصل به معنای ابراز تأثر و تأسف بر فقدان عزیزان است. مرثیه از دوران شخص اول اسلام یعنی پیغمبر اکرم (ص) شروع شد. اخبار تاریخی وجود دارد مبنی بر اینکه بعضی از شعرای مشهور عرب جاهلی که زندگی جاهلی پیش از اسلام را درک کرده بودند پس از مسلمان شدن، اولین قصایدشان در محضر پیغمبر اکرم (ص) متضمن نوعی اظهار پشیمانی از گذشته و به تعبیر اصطلاحات اسلامی، توبه و همچنین مدح پیغمبر اکرم (ص) بود.

روضه خوانی چیست؟

گفته می شود در طول تاریخ به خصوص بعد از واقعه کربلا از آنجا که مداحان در ایام محرم به خواندن بخش هایی از کتاب روضه الشهدا نوشته کمال الدین حسین بن علی سبزواری (840 ه‍ ق سبزوار تا 910 ه‍ ق هرات) مشهور به مولانا حسین واعظ کاشفی، می پرداختند، واژه روضه خوانی به تدریج باب شد و تاکنون استفاده می شود.

تعبیر مداحی، تعبیر فارسی نسبتاً متأخری است. هنگامی که مذهب شیعه در ایران اعلام رسمیت یافت و مراسم شیعه؛ از جمله عزاداری برای ائمه به ویژه امام حسین (ع) راه افتاد تعبیرات دیگری از قبیل مرثیه خوانی بود؛ اما اخیراً تعبیر مداحی غلبه پیدا کرده است که اصل آن، خواندن شعر در مدح و مرثیهء ائمه است که غالباً جنبهء مرثیهء آن بیشتر از مدح است.

اولین شعرا و مداحان

بسیاری از اندیشمندان دینی معتقدند در سیرهء نبوی، از دو شاعر به عنوان شعرای شناخته شده حضرت رسول نام برده شده است؛ یکی از این شعرا حسان پسر ثابت انصاری است. او بعد از هجرت پیغمبر (ص) تا رحلت آن حضرت، شاعر پیامبر بود که در هر پیشامد و جنگ و غزوه ای برای حماسه سرایی و تقویت معنوی و روحیهء مسلمانان هجو و نکوهش و سرزنش دشمنان اشعاری می سرود و از سوی پیغمبر تشویق می شد تا پاسخ مشرکین را بدهد و آنها را بی جواب نگذارد؛ اما او همواره از استعمال کلمات نابه جا و ناسزا منع می شده است.

دومین شاعر، مالک بن کعب انصاری (غروی) است او از طایفهء بنی قریظه یهودیان بود که بعدها مسلمان شد، ذوق شعری داشت و شاعر شد و در کنار حسان بن ثابت انصاری شعر می گفت؛ بنابراین پیغمبر اکرم (ص) دو شاعر داشت که هم او، هم مسلمانان و هم اسلام را مدح و دشمنان را هجو و دفع می کردند.

از یک تشویق تا جاودانگی

یکی از مهمترین علل بقای مداحی در تاریخ اسلام از آغاز تا امروز تشویقی است که از آن دوران در تاریخ به نام حسان ابن ثابت انصاری به ثبت رسیده و باقی مانده است. حسان بن ثابت انصاری برای شعری که برای حادثهء روز غدیر به نظم و شعر در آورد از پیغمبر اکرم تشویقیه دریافت کرد و در مقام تشویق او فرمودند: تا زمانی که با ما اهل بیت هستید به نفس قدسی (جبرئیل) مؤید باشید. این دعا مطلق و بی قید و شرط نیست؛ بلکه دعایی مشروط است و حسان بن ثابت انصاری بعد از رحلت پیامبر در کنار خلفا به ویژه خلیفهء سوم عثمانی قرار گرفت.

نگاه امامان شیعه به مداحی

مداحی بعد از پیامبر ادامه داشت ولی با فرازوفرودهایی همراه بود، گفته شده ائمه به کسانی که مدحی می سرودند می گفتند گمان نکنید شما را تشویق می کنیم چون برای مدح من شعر سروده اید؛ بلکه به اعتبار حسن تعلم و یادگیری ادبیات، شما را تشویق می کنیم. مدح ائمه بعد از شهادت امام حسین (ع) و بعد از گذران دوران تقیه شدت یافت. امام باقر (ع) و بعد از ایشان امام صادق (ع) مردم را به احیا و زنده نگهداری نام اباعبدالله (ع) و نظم و شعر دربارهء آن حضرت تشویق می کردند.

شعرایی در محضر امام باقر (ع) و امام صادق (ع) شعر می خواندند و تشویق می شدند و چون شعر آنها شعر مصیبت بود، از خانواده خود دعوت می کردند پشت پرده حاضر شوند و در شنیدن مرثیهء امام حسین (ع) شرکت کنند و طبعاً بانوان رقت قلب بیشتری دارند؛ بنابراین زودتر به حالت گریه و زاری می افتند و گریه و زاری آنها مهیج گریه و زاری مردان می شود. این وضعیت تا دوران امام رضا (ع) ادامه داشت.

مداحی، موسیقی وردیف های آوازی

در هر صورت و با هر تعبیری مداحی امروز ما که در ایام محرم بیشترین نمونه های آن را سراغ داریم، ارتباطی تنگاتنگ با هنر موسیقی و آوازخواندن دارد. بسیاری از مداحان باسابقه و مداحانی که امروز دیگر در میان ما نیستند مهارت های انکار نشدنی در خواندن و تسلط تحسین برانگیزی در دستگاه ها و گوشه های موسیقی ایرانی داشتند که نمونه بارز آن را می توان در خانواده موذن زاده اردبیلی و افرادی نظیر حاج حمید منتظر سراغ گرفت که اذان مرحوم موذن زاده در دستگاه بیات ترک، گوشه روح الارواح خوانده شده است.

گوشه روح الارواح تحریرهای بسیاری دارد اما این مداح و موذن فقید با تیزبینی ضمن استفاده از این دستگاه موسیقی بدون اینکه از تحریرهای فراوان این گوشه بهره ببرد اذانی گفت که در اوج زیبایی و معنویت هرگز جنبه الهی آن را فدای جنبه زیبایی شناسانه موسیقی آن نکرد و پس او هم بسیاری مداحان و موذن های قدیمی باور عمیقی بر اولویت معنویت بر زیبایی شناسی داشتند.

بسیاری مداحان پیشکسوت و قدیمی، دستگاه شور را مادر دستگاه های موسیقی می دانند و معتقدند کسی که دستگاه شور را بداند به راحتی می تواند دستگاه های دیگر را فرا بگیرد. آن ها معتقدند در دستگاه شور، آوازهایی نهفته است که در ارائه بهتر اجرا به خواننده کمک می کند.

سوز و گداز در سایه تقوی

در مداحی از دیدگاه مداحان قدیمی و پیرو سنتهای اصیل این هنر، سوز داشتن و آگاهی از دستگاه های موسیقی، لازم و ملزوم یکدیگرند. به عبارتی، سوز و گداز، جایگاه خود و دانستن دستگاه های موسیقی نیز جایگاه خود را دارند. صدای یک مداح، زمانی سوز خواهد داشت که عرفان و تقوای بالایی داشته باشد، اما دانستن دستگاه آوازی، سوز نمی خواهد. هرچند اگر برای ایجاد شور در مجلس، دستگاه ها را بدانیم، خوب است. کسانی که با ادوات موسیقی آواز می خوانند، صدایشان سوز ندارد. در واقع، خوانندگان نیازی به سوز در صدایشان ندارند؛ اما صدای یک مداح به سوز احتیاج دارد و آگاهی از دستگاه های موسیقی صدای او را زیباتر می کند. بسیاری مداحان معتقدند خوانندگان مذهبی باید از دستگاه های موسیقی آگاهی داشته باشند تا ضمن اجرای زیبا، حنجره شان خسته نشود. حُسن دیگر آگاهی از دستگاه های موسیقی، این است که خواننده می داند مثلاً در مولودی از چه دستگاهی استفاده کند که نشاط بیش تری داشته باشد یا در حُزن چه دستگاهی استفاده کند که سوز بیش تری به صدایش ببخشد.

مداحی در ایران

پیشتر در باره مهد و خواستگاه اصلی مداحی و روضه خوانی صحبت شد اما به صورت دقیق این پدیده در ایران از عهد صفویه با این باور و روایت که روضه خوانی، به معنای ذکر مصیبت سید الشهدا (ع) و مرثیه خوانی برای ائمه معصومین (ع) مورد تشویق امامان و یکی از عوامل زنده ماندن نهضت حسینی است رواج یافته و باعث پیوند روحی و عاطفی شیعه با اولیای دین شده است.

در روایاتی به نقل از ائمه اطهار (علیهم السلام) آمده در سوگ امام حسین (ع) گریستن، گریاندن و خود را به گریه واداشتن، پاداش هایی عظیم دارد و مایه دستیابی به رحمت الهی، سعادتمندی و ورود به بهشت جاویدان می شود. در برخی روایات، تصریح شده پاداش های مذکور در برابر گریه ای اندک، به فرد گریه کننده عطا می شود. بی گمان این روایات در برپایی عزاداری امام حسین (ع)، بقا و تداوم آن نقشی فراوان داشته است. بر اساس این باور تاریخی و مستند به روایات، اشک ریختن و گریستن در مصائب اهل بیت (ع)، نشانه عشق به آنان است و علاوه بر سازندگی های تربیتی برای سوگوار، موجب اجر و پاداش الهی در آخرت و بهره مندی از شفاعت اباعبدالله الحسین است.

مدرنیته؛ آغاز دوران خطر و انحراف

از روایاتی که به نقل از ائمه اطهار (علیهم السلام) آوردیم، روشن شد در سوگ امام حسین (ع) گریستن، گریاندن و خود را به گریه واداشتن، پاداش هایی عظیم دارد و مایه دستیابی به رحمت الهی، سعادتمندی و ورود به بهشت می شود. اما در گذر زمان نگاه ویژه به اصل گریاندن باعث شده برخی بدون توجه به انحرافی که در مسیر خود پیدا کرده اند تمام تلاش خود را صرف گریاندن به هرقیمتی حتی عبور از مرزهای اصالت این هنر و قربانی کردن وظیفه خطیر امانتداری در بیان نکات تاریخی و اضافه کردن خرافه ها و داستانسرایی های بی پایه و حتی دروغ و خیالپردازی بکنند.

مستی شراب گریه وغفلت از حقیقت

محمد صحتی سردرودی در کتاب خود با عنوان حریف شناسی عاشورا و تاریخ امام حسین (ع) به نکته بسیار ظریفی اشاره می کند. به اعتقاد وی «بسیاری از تحریفات و افسانه پردازی ها و حتی بدعت ها در شیوه اجرایی مداحی نه از سوی دشمنان که به واسطه عمق کم آگاهی در بین برخی از دوست داران اهل بیت و امام حسین (ع) و یارانش صورت گرفته و ریشه این رویداد چیزی نیست جز باور بر این که گریه کردن و گریاندن برای حسین اجر و ثوابی بس عظیم دارد. و به همین خاطر است که راه برای ورود و اشاعه انواع و اقسام روایات بی پایه و اساس در باره واقعه کربلا به مدح و مداحی باز شد تا با هرچه بیشتر احساسی کردن فضا مخاطب شیفته اهل بیت را تا آنجا که ممکن است تحت انواع و اقسام فشارهای روحی و عاطفی قرار دهند و هرچه می توانند بگریانند.

این نگاه و زاویه دید باعث شد تا امروزه برخی از مداحان بدون توجه به اصالت این میراث معنوی بعضا قطعاتی از موسیقی پاپ ایرانی در دهه های گذشته را به واسطه جذابیت شنیداری و ارجاعات نوستالژیک با تغییر ریتم و سبک خواندن به عنوان مرثیه در جلسات اجرا کنند.

سردرودی معتقد است این باور ماکیاولی که هدف وسیله را توجیه می کند یکی از مهم ترین علل تحریفات و بدعت های بی دلیل و بی ثمر در مداحی و مراسم ویژه عزاداری اهل بیت به شمار می آید.

اما بی شک، دروغ از گناهان کبیره است و خدا را نمی توان با گناه و معصیت پرستید و تصور اینکه با دروغ پردازی و افسانه سازی می توان به تکایا و هیات های حسینی رونق بخشید و به خدا نزدیک شد اشتباهی است بزرگ.

منابع:

- سردرودی، محمد. «تحریف شناسی عاشورا و تاریخ امام حسین». چاپ اول. 1383. انتشارات امیرکبیر


محتوای این خبر به صورت خودکار از سایتهای مورد تایید ج.ا دریافت شده و بدون هیچ دخل و تصرفی نمایش داده می شود. اگر به هر دلیلی نیاز است که خبر حذف شود، لطفا از این لینک استفاده نمایید تا در اسرع وقت اقدام شود.
کلیدواژه های این خبر
شاعر   روضه   مذهبی   توبه   هنری   ماه محرم   هجرت   اشعار   واقعه کربلا   نکوهش   متوفی   هنرهای نمایشی   شخص اول   یهودیان   مرثیه خوانی   هیئات مذهبی   پرده خوانی   سرزنش   الغدیر   مرثیه   صدر اسلام   مذهب تشیع   مذهب شیعه   تشیع   اعتقادات   حسان   اهل بیت   ناسزا   صاحب بن عباد   مسلمین   مسلمان شدن   سیره   امام حسین علیه السلام   حسین بن علی   سبزوار   ایرانیان   عزاداری   تاریخ اسلام   عید غدیر خم  
اخبار مرتبط
خدمت به ساحت امام حسین(ع) افتخاری عظیم است
مهر نیوز
واقعه کربلا در بیان کهن شاعران دلباخته اهل بیت (ع)
جوان آنلاین
برگزاری کارگاه پژوهشی تعزیه هنرملی ایرانیان 28 شهریور در نیشابور
صدا و سیما
جامع نگری حلقه مفقوده تولید محتوای عاشورایی + فیلم
رسانیوز
«برزخ عشق»؛ مجموعه شعری که به حضرت رباب (س) تقدیم شد
رسانیوز
ضعف پرداخت هنرمندانه در عرصه شعر انقلابی
مردم نیوز
ضعف پرداخت هنرمندانه در عرصه شعر انقلابی/ شعر سیاسی بی مصداق باشد
مهر نیوز
پیرو امام حسین(ع) اختلاس نمی کند و به دنبال رانت خواری نیست/ سال هاست که تریبون نماز جمعه در اختیار یک جریان فکری خاص قرار گرفته/ اگر مرحوم مطهری، طالقانی و بهشتی به این رویه اعتراض می کردند
دیده بان ایران
عزاداری حسینی از ژاپن تا اروپا
خبرگزاری حوزه
روایت تسنیم از آداب و رسوم زیبای مردم خرم بید در شب سوم شهادت امام حسین(ع)
تسنیم
مداح پیشانی هیات است/ فرهنگ عاشورا در فضای مجازی و رسانه ای بیشتر تبیین شود
راه دانا
راه اندازی سامانه طوبی برای شناسایی و جمع آوری اطلاعات و مشخصات مداحان مازندران
تیتر امروز
آیا مولوی یک صوفی بوده؟ او به چه مذهبی گرایش داشته؟ تشیع یا تسنن؟ در کل شما شخصیت و اعتقادات او را چگونه ارزیابی می نمایید؟
شیعه نیوز
نگاه نادرستی که کمر «تعزیه» را شکست
فارس
مراسم عاشورا در کشورهای جهان
شیعه نیوز
کتابی که دلایل «قیام امام حسین (ع)» را بهتر بازگو می کند
بولتن نیوز
مراسم عاشورا در کشورهای جهان/ سوگواری سنی ها تا ارامنه
شبستان
نمایش یک هنر آئینی با ابزارهای نو/نذر هنرمندان بیرجندی برای محرم
مهر نیوز
روایت ایرانشناس مشهور انگلیسی از عزاداری های عاشورا
خبرگزاری کتاب ایران
تاریخ نگاری عاشورا و سیری در مقتل نویسی
ایرنا
نگاه نادرستی که کمر «تعزیه» را شکست/ «پژوهش» نقطه مغفول نمایش ملی
مهر نیوز
شام غریبانی برای خورشید تاریخ؛ طلوع حقیقت با غمگین ترین غروب جهان
الف
گچساران و باشت ماتمکده دلسوختگان عاشورا
ایرنا
ظهور هیات های عامه پسند به جای سنتی/ مداحی های سیاسی و اجتماعی چگونه جای روضه های مذهبی را گرفت؟
رویداد 24
مداحی در گذر از سنت به بدعت
ایرنا
از عزاداری مردم آذربایجان شرقی در عاشورا چه می دانید؟
تسنیم
عاشقان حسینی در سیستان و بلوچستان به سوگ نشستند
ایرنا
محرم ده قان گلر جوشه/دوشر یاده قبرشش گوشه
بلاغ مازندران
تعزیه چطور در ایران زنده مانده است؟
آفتاب
عاشورای حسینی در عراق، حقیقتی که هر سال فراگیرتر می شود
ایرنا
عاشورا و سرمایه ارزشمندش را صرف امور روزمره نکنیم/ شعر عاشورایی محل دعوای شیعه و سنی نبوده و نیست
خبرگزاری کتاب ایران
صفویه، خاستگاه سیاست زدایی از شعر آئینی/ نقد درون گفتمانی نداریم
مهر نیوز
«سر دلبران»
ایرنا
جلوه های پیوند فرهنگ ایرانی و تشیع در دیار فارس
ایرنا
تاکید مسئولان استان مرکزی بر مراقبت هیئات مذهبی برای جلوگیری از ورود مراسم خرافی به عزاداری حسینی
تسنیم
عاشورا یعنی "لبیک یا حسین"/تجلی عشق عاشورایی در جهان
بلاغ مازندران
محرم در حسینیه ایران و جهان
ایرنا
محرم در اصفهان
ایسنا
تاثیر فرهنگ عاشورا بر هنرهای نمایشی ایران
پانا
گچساران تجلی همدلی اقوام ایرانی در سوگ سقای دشت کربلا
ایرنا
اخبار مرتبط
bltمهر نیوز : خدمت به ساحت امام حسین(ع) افتخاری عظیم است
bltجوان آنلاین : واقعه کربلا در بیان کهن شاعران دلباخته اهل بیت (ع)
bltصدا و سیما : برگزاری کارگاه پژوهشی تعزیه هنرملی ایرانیان 28 شهریور در نیشابور
bltرسانیوز : جامع نگری حلقه مفقوده تولید محتوای عاشورایی + فیلم
bltرسانیوز : «برزخ عشق»؛ مجموعه شعری که به حضرت رباب (س) تقدیم شد
bltمردم نیوز : ضعف پرداخت هنرمندانه در عرصه شعر انقلابی
bltمهر نیوز : ضعف پرداخت هنرمندانه در عرصه شعر انقلابی/ شعر سیاسی بی مصداق باشد
bltدیده بان ایران : پیرو امام حسین(ع) اختلاس نمی کند و به دنبال رانت خواری نیست/ سال هاست که تریبون نماز جمعه در اختیار یک جریان فکری خاص قرار گرفته/ اگر مرحوم مطهری، طالقانی و بهشتی به این رویه اعتراض می کردند
bltخبرگزاری حوزه : عزاداری حسینی از ژاپن تا اروپا
bltتسنیم : روایت تسنیم از آداب و رسوم زیبای مردم خرم بید در شب سوم شهادت امام حسین(ع)
bltراه دانا : مداح پیشانی هیات است/ فرهنگ عاشورا در فضای مجازی و رسانه ای بیشتر تبیین شود
bltتیتر امروز : راه اندازی سامانه طوبی برای شناسایی و جمع آوری اطلاعات و مشخصات مداحان مازندران
bltشیعه نیوز : آیا مولوی یک صوفی بوده؟ او به چه مذهبی گرایش داشته؟ تشیع یا تسنن؟ در کل شما شخصیت و اعتقادات او را چگونه ارزیابی می نمایید؟
bltفارس : نگاه نادرستی که کمر «تعزیه» را شکست
bltشیعه نیوز : مراسم عاشورا در کشورهای جهان
bltبولتن نیوز : کتابی که دلایل «قیام امام حسین (ع)» را بهتر بازگو می کند
bltشبستان : مراسم عاشورا در کشورهای جهان/ سوگواری سنی ها تا ارامنه
bltمهر نیوز : نمایش یک هنر آئینی با ابزارهای نو/نذر هنرمندان بیرجندی برای محرم
bltخبرگزاری کتاب ایران : روایت ایرانشناس مشهور انگلیسی از عزاداری های عاشورا
bltایرنا : تاریخ نگاری عاشورا و سیری در مقتل نویسی
bltمهر نیوز : نگاه نادرستی که کمر «تعزیه» را شکست/ «پژوهش» نقطه مغفول نمایش ملی
bltالف : شام غریبانی برای خورشید تاریخ؛ طلوع حقیقت با غمگین ترین غروب جهان
bltایرنا : گچساران و باشت ماتمکده دلسوختگان عاشورا
bltرویداد 24 : ظهور هیات های عامه پسند به جای سنتی/ مداحی های سیاسی و اجتماعی چگونه جای روضه های مذهبی را گرفت؟
bltایرنا : مداحی در گذر از سنت به بدعت
bltتسنیم : از عزاداری مردم آذربایجان شرقی در عاشورا چه می دانید؟
bltایرنا : عاشقان حسینی در سیستان و بلوچستان به سوگ نشستند
bltبلاغ مازندران : محرم ده قان گلر جوشه/دوشر یاده قبرشش گوشه
bltآفتاب : تعزیه چطور در ایران زنده مانده است؟
bltایرنا : عاشورای حسینی در عراق، حقیقتی که هر سال فراگیرتر می شود
bltخبرگزاری کتاب ایران : عاشورا و سرمایه ارزشمندش را صرف امور روزمره نکنیم/ شعر عاشورایی محل دعوای شیعه و سنی نبوده و نیست
bltمهر نیوز : صفویه، خاستگاه سیاست زدایی از شعر آئینی/ نقد درون گفتمانی نداریم
bltایرنا : «سر دلبران»
bltایرنا : جلوه های پیوند فرهنگ ایرانی و تشیع در دیار فارس
bltتسنیم : تاکید مسئولان استان مرکزی بر مراقبت هیئات مذهبی برای جلوگیری از ورود مراسم خرافی به عزاداری حسینی
bltبلاغ مازندران : عاشورا یعنی "لبیک یا حسین"/تجلی عشق عاشورایی در جهان
bltایرنا : محرم در حسینیه ایران و جهان
bltایسنا : محرم در اصفهان
bltپانا : تاثیر فرهنگ عاشورا بر هنرهای نمایشی ایران
bltایرنا : گچساران تجلی همدلی اقوام ایرانی در سوگ سقای دشت کربلا
پستهای شبکه های اجتماعی مرتبط




 |  درباره ما |  ارتباط با ما |  تبلیغات |  آخرین پستها |  تیتراخبار |  خبرگزاریها |  صفحه اصلی | 

مخبر جامعترین و بزرگترین سایت جمع آوری اخبار ایران می باشد که توسط موتور هوشمند جمع آوری و پیش پردازش اخبار هزاران فید خبری را جمع آوری نموده و در اختیار مخاطبان قرار می دهد.
مخبر هیچگونه مسئولیتی در قبال محتوای منتشر شده نخواهد داشت.