جایگاه رجعت در ادعیه و زیارات

جایگاه رجعت در ادعیه و زیارات
رجعت از اعتقادات شیعه است و برای اثبات آن به آیات و روایات استناد کرده اند.
جایگاه رجعت در ادعیه و زیارات

خداوند، هنگام ظهور حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) گروهی از شیعیان او و گروهی از دشمنان آن حضرت را که پیش تر مرده اند، برمی گرداند تا به ثواب یاری آن حضرت برسند و نیز از دشمنان انتقام گرفته شود. به گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سیما، رجعت زنده شدن گروهی از مردگان و بازگشت آنان به دنیا در دوران ظهور حضرت مهدی (عج) است. رجعت از اعتقادات شیعه است و برای اثبات آن به آیات و روایات استناد کرده اند.
اعتقاد به رجعت یکی از مسائل مهم شیعه است که از جهات مختلف اهمیت داشته و از ابتدای ظهور اسلام مطرح بوده و بر آن تأکید شده است. البته برخی به ضروری بودن آن به دیده تردید نگریسته اند؛ اما انکار آن را جایز نمی دانند. بسیاری از علما بر اثبات آن اجماع کرده اند، بزرگانی هم چون طبرسی صاحب تفسیر مجمع البیان، شیخ حرعاملی، امین الدین طبرسی، شیخ صدوق، حسن بن سلیمان بن خالد حلّی، شیخ مفید، سید مرتضی، علامه مجلسی، ابوالحسن شریف و…. برخی نیز رجعت را از ضروریات مذهب بر شمرده اند؛ چنان که علامه مجلسی و شیخ حر عاملی بر این باورند. مفهوم لغوی و اصطلاحی رجعت، اقوال و نظرات علما در این زمینه و سیر تاریخی رجعت در اسلام از مباحث مهمی است که نوشتار حاضر بدان پرداخته است. جایگاه رجعت در ادعیه و زیارات رجعت در لغت رجعت، مصدر ثلاثی مجرّد از باب «رَجَعَ، یرجِعُ، رُجُوعاً» است. این واژه، به بازگشتن و برگشتن اطلاق می شود. رجعت، به معنای بازگشت به مبدأ است و مبدأ می تواند محل، حالت، عمل، گفتار یا هر چیزی باشد که حرکت از آن آغاز می گردد. فیومی می نویسد: «الرَّجعه بالفتح بمعنی الرّجوع؛ رَجعت با فتح، به معنای بازگشت می باشد»؛ و رجعت، به معنای یک بار بازگشتن می باشد؛ «و الرّجعه، المرّه الواحده».
چنان که زبیدی نیز می نویسد: «الرّجعه، المرّه من الرّجوع؛ رجعت، یک بار بازگشتن می باشد».
صاحب مجمع البحرین نیز این معنا را آورده و می گوید: «و الرّجعه بالفتح هی المرّه فی الرّجوع بعد الموت بعد ظهور المهدی (علیه السلام)؛ رجعت، یک بار بازگشتن پس از مرگ در عصر ظهور حضرت مهدی علیه السلام می باشد».
در قرآن در بعضی از موارد، رجعت در این معنا استعمال شده است:
(حتّی إذا جاء أحدهم الموت قال ربّ ارجعونِ)؛ زمانی که مرگ یکی از آن ها فرا رسد، می گوید: «پروردگارم مرا باز گردان».
در آیات دیگری، کلمه رجعت، به معنای بازگشت روح به بدن بعد از برپایی قیامت به کار رفته است.
آنچه لازم به یادآوری است اینکه؛ کلمات «کرّه» و «إیاب» هم به معنای بازگشت می باشند. ابن منظور «کرّه» را همان رجوع معنا می کند و می گوید: «الکَرُّه، الرُّجوعُ».
جوهری نیز «اَبَ» را به همین معنا می داند و می نویسد؛ «اَبَ، یؤُبُ، إیاباً، به معنی رَجَعَ (بازگشت) می باشد.»
رجعت در اصطلاح رجعت در اصطلاح، با همان معنای لغوی خود، تناسب و هماهنگی نزدیک دارد. معنای اصطلاحی رجعت از معنای لغوی آن، گرفته شده است. تفاوت معنای اصطلاحی و لغوی در این است که رجعت در لغت، عام است و به هر نوع بازگشتی «رجعت» اطلاق می شود؛ اما در اصطلاح به یک بازگشت خاص گفته ممی شود. در این زمینه تعاریف مختلفی نقل شده است که ذیلاً ارائه می گردد.
جایگاه رجعت در ادعیه و زیارات
در معنای اصطلاحی رجعت سید مرتضی می فرماید: بدان همانا آن چه که شیعه دوازده امامی معتقد است، این است که خداوند، هنگام ظهور حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) گروهی از شیعیان او و گروهی از دشمنان آن حضرت را که پیش تر مرده اند، برمی گرداند تا به ثواب یاری آن حضرت برسند و نیز از دشمنان انتقام گرفته شود.
طبق آن چه از احادیث برداشت می شود، رجعت، عمومی نیست؛ بلکه مخصوص عده ای از مؤمنان خالص و کفار معاند است. هم چنین سر سلسله رجعت کنندگان، انبیا، امامان معصوم (علیهم السلام) و دشمنان آنان هستند. امام صادق (علیه السلام) در این زمینه می فرماید: رجعت، عمومی نیست؛ بلکه اختصاصی است و تنها مؤمنان یا مشرکان محض، رجعت می کنند.
جایگاه رجعت در ادعیه و زیاراتمرحوم شیخ حرّ عاملی رجعت را چنین تعریف کرده است: «إعلم، أن الرّجعه هنا هی الحیاه بعد الموت قبل القیامه و هو الّذی یتبادر من معناها؛»
بدان رجعت در این جا، همان زندگی پس از مرگ و قبل از قیامت است و این، همان معنایی است که از لفظ رجعت به ذهن تبادر می کنند.
این تعریف، تعریف جامعی نیست؛ زیرا به ویژگی رجعت کنندگان – یعنی ایمان محض و کفر محض – اشاره نشده است. دیگر اینکه حاکمیت مؤمنان و عذاب کافران را متعرّض نشده است، مهم تر از این دو، بر بازگشت به این دنیا پس از مرگ تصریح نشده؛ چون حیات قبل از قیامت به حیات دنیا، منحصر نمی شود و حیات عالم برزخ را نیز شامل می شود.
علّامه رفیعی قزوینی می نویسد:رجعت، یعنی رجوع ارواح و نفوس ناطقه مقدّسه حضرت رسالت پناهی و ائمّه طاهرین (علیهم السلام) به بدن های عنصری و جسد های دنیوی خویش ممکن، بلکه به ضرورت عقل واجب است.
این تعریف نیز دارای اشکالاتی است:
ظرف زمانی رجعت را بیان نکرده است.
از جمع همه رجوع کنندگان، تنها به رجعت رسول اکرم (صلی الله و علیه و آله وسلم) و ائمّه طاهرین (علیهم السلام) اشاره کرده است و عموم انبیاء گذشته و امّتها را، چه مؤمن محض و چه کافر محض استثنا کرده است و حال آنکه دلیل بر استثنا وجود ندارد که هیچ، بلکه ادلّه رجعت بر عموم دلالت می کند. گذشته از این – همانطور که بعدا خواهد آمد ـ ادلّه رجعت، تنها دلیل عقلی نیست؛ بلکه رجعت توسّط آیات، روایات و اجماع به اثبات رسیده است.
مرحوم شاه آبادی بعد از ذکر آیات میگوید: «إذا عرفت مفاد هذه الآیات الشریفه فنقول انّ الرجعه لا تختص بالعتره بل الرّجعه ایضا للأمّه»؛ وقتی که معنای این آیات شریفه را دانستی پس می گوییم: رجعت، اختصاص به عترت ندارد؛ بلکه همه امّت رجعت دارند.
نکته قابل توجّه اینکه؛ مرحوم علامه قزوینی به علاقه روح انسان به بدن مادّی دنیوی تأکید زیاد دارد و می گوید: «از بین رفتن این علاقه، محال است».
سیّد مرتضی رجعت را چنین تعریف کرده است: «إعلم انّ الّذی تذهب الشّیعه الامامیه إلیه أنّ الله تعالی یعید عند ظهور الامام الزّمان المهدی (علیه السلام) قوما ممّن کان قد تقدّم موته من شیعته، لیفوزوا بثواب نصرته و معونته و مشاهده دولته، و یعید أیضا قوما من اعدائه لینتقم منهم، فیتلذّوا بما یشاهدون من ظهور الحق وعلوّ کلمه اهله؛»
بدان آنچه شیعه امامیه به آن معتقد است، این است که خداوند متعال، هنگام ظهور امام زمان (علیه السلام)، گروهی از شیعیان را که پیش از ظهور او مرده اند، به دنیا باز می گرداند، تا به پاداش یاری و کمک به او و مشاهده دولت ایشان برسند. نیز گروهی از دشمنان ایشان را باز می گرداند، تا از آنان انتقام بگیرد. پس آنان از مشاهده آشکار شدن حق و علوّ سخن [پیروزی آیین]پیروان آن، لذّت می برند.
این تعریف، از جامعیت خوبی برخوردار است؛ امّا به ویژگی کفر و ایمانِ خالصِ رجعت کنندگان اشاره نکرده است. البتّه تعاریف زیادی وجود دارد که در بخش چهارم در ظرف زمانی رجعت ذکر خواهد شد.
کامل ترین و جامع ترین تعریفی که می توان بر رجعت ارائه کرد، این تعریف خواهد بود: «انَّ الله تبارک و تعالی یُعیدُ عندَ الظُّهورِ الامامِ الزّمان المهدِی المنتظر فئهً منَ الأمواتِ مَن مَحَضَ الایمانَ محضاً و محضَ الکفرَ محضاً بعدَ الموتِ و قبلَ القیامه الی الدّنیا فی أبدانِهم هذا العنصریه لیفوزوا منهم بثوابِ نُصرَتِهِ وَ مُشاهده دولَته أو لِینتَقِمَ منهم و یعذِّبَهم؛»
خداوند متعال، هنگام ظهور حضرت مهدی (علیه السلام)، عدّهای از مردگان ـ که دارای ایمان خالص یا کفر خالص بوده اند ـ را پس از مرگ و پیش از قیامت، با همین بدن عنصری به این دنیا باز می گرداند، تا مؤمنان به اجر و پاداش یاری آن حضرت برسند و شاهد عزت و حاکمّیت او بر زمین باشند و کافران، مورد انتقام و عذاب قرار گیرند.
تعریف فوق، برگرفته از آیات و روایاتی است که در بحث های آینده خواهد آمد. آنچه در این کتاب مورد استناد قرار می گیرد، رجعت به این معنا می باشد.
البتّه درباره رجعت، نظریات دیگری نیز وجود دارد، که با تعریفی که کردیم متفاوت است؛ امّا برای اطلاع بیشتر خوانندگان، چند نمونه از آن ها بیان می شود:
عده ای قائل به رجعت با بدن مثالی می باشند، نه با بدن عنصری مادّی. برای روشن شدن نظریه آنان، ابتدا سخن مرحوم آیت الله محمد علی شاه آبادی را می آوریم.
ایشان در رشحات البحار ذیل «کتاب الایمان و الرّجعه» بحث رجعت را مفصلاً مورد تحلیل و بررسی قرار داده و در آن ده مقدّمه ذکر می کند و بعد نتیجه می گیرد رجعت، با بدن برزخی (مثالی) صورت می گیرد.
از آن جا که بنای این نوشته بر اختصار است از ذکر مقدّمات ده گانه صرف نظر کرده و تنها نتیجه مقدّمات را نقل میکنم.
«إذا عرفت هذه فنقول أن ظهور الأرواح فی الملک إنّما هو بأبدانهم البرزخّیه لا بأبدانهم الملکیه و ذلک باقتدار الرّوح علی تکاثف بدنه و الإستمداد و الإستزاده من الهواء و الأثیر فهو الدبابه و سر التعبیر عنه بالدّابه کما فی الایه هو اقتداره علی إظهار نفسه علی اهل الملک بحیث یرونه مع تقییدهم بالملک من غیر تجرید لهم کما أن علیّا (علیه السلام) أظهر جسده البرزخیه علی ولدیه حین حمله مقدم نعشه بنفسه و اظهر الرسول (صلی الله و علیه و آله و سلم) لأبی بکر فی مسجد قبا و بدنه الشّریف فی قبر المدینه و أظهر الصّادق (علیه السلام) مولانا الباقر (علیه السلام) و بدنه المادی فی قبره و قد یتعلّق مشیه الروح باظهار یده و کتبه کما رای ظلمه مولانا الحسین (علیه السلام) فی الطریق یدا یکتب علی الجدار: اترجوا امه قتلت حسینا شفاعه جده یوم الحساب؟ کما یتعلّق مشیته باعلان صوته فی الملک حتی یسمع السامعه المقیده مثل انه قرء مولانا الحسین (علیه السلام) آیه الکهف (أم حسبت أن أصحاب الکهف و الرقیم کانوا من آیاتنا عجبا) و قال (علیه السلام) ایضا و (سیعلم الذین ظلموا ای منقلب ینقلبون) کما ورد فی الأخبار الکثیره ظهور أشخاص معینه و لا یخفی علی المنصف الخبیر فتدبر فیه».
بعد از بیان مقدمات سابقه، می گوییم: ظهور ارواح صاعده در عالم ملک با تعلّق آن ها به بدن های برزخی است نه ابدان ملکی؛ امّا نسبت به ارواح قوی به واسطه اقتدار روح است بر تکاثف (غلیظ شدن) بدن برزخی و استمداد و استزاده از هوا و اثیر (جو) و لذا از آن ها به دابّه الأرض تعبیر شده است، زیرا می توانند خود را به اهل عالم اظهار نمایند؛ به نحوی که آن ها با حواس مقیّد به مواد ملکی، آن ها را مشاهده کنند.
همانطور که علی بن ابی طالب (علیه السلام) بدن مثالی خود را به دو فرزندش امام حسن و امام حسین (علیهم السلام) نمایاند، در هنگامیکه حامل مقدم نعش خود بود. [با این که بدن ملکی آن حضرت در تابوت بود].
هم چنین پیامبر (صلی الله و علیه و اله و سلم)، در مسجد قبا، خود را به ابوبکر نمایاند، با این که بدن شریف آن حضرت در مسجد مدینه مدفون بود. نیز حضرت امام جعفر صادق (علیه السلام) حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) را نمایاند و حال این که بدن مُلکی آن حضرت در قبر بود؛ و گاهی اراده روح تعلّق گیرد به اظهار دست برزخی خود، به نحوی که اهل ملک با باصره مقیّد به بصرِ مادّی او را اِبصار کنند؛ همچنان که قتله حضرت سید الشهدا (علیه السلام) در یکی از منازل بین کوفه و شام دستی را دیدند که بر دیوار این جمله را کتابت می کرد:
آیا امید دارند جماعتی که حسین را کشتند، شفاعت جدّ او را در روز حساب؟
و گاهی اراده روح تعلّق می گیرد به اظهار صوتش در عالم ملک، به گونه ای که اهل ملک، صوت او را با سامعه مقید به سمع ادراک کنند؛ چنانچه حضرت سید الشهداء (علیه السلام) آیه کهف را قرائت کرد و نیز این آیه را: (و سیعلم الذین ظلموا ای منقلب ینقلبون) البتّه تظاهر ارواح صاعده در عالم ملک به حسب اخبار و روایات، بسیار است و از حد تواتر اجمالی هم گذشته است.
امام خمینی (رحمه الله علیه) در باب رجعت، نظریه دیگری دارد. ایشان قائل به بازگشت رجعت کنندگان با بدنی انشائی، می باشند؛ که روح تکامل یافته به اراده خداوند، آن را ایجاد می کند. برای تبیین بیشتر مسأله، عبارات وی را بدون تصرف، ذکر میکنیم:
و، امّا جواب از قضیه رجعت، این است که آنچه بر ما مسلّم است، اصل رجعت است و این، ضروری مذهب ماست و همین اندازه بر آن دلیل داریم؛ امّا بر مازاد بر این، که بدنی خلق می شود، یا آن بدن اولی را آورده و ارواح پاک رجعت کنندگان در آن داخل می شود، دلیل نداریم؛ فلذا ممکن است قضیه رجعت به نحو تمثّل مثالی ولو در عالم مُلک صورت بگیرد و رجعت حسینیه هم ممکن است به این نحو باشد؛ زیرا ما بر اصل رجعت دلیل داریم، نه بر کیفیت آن و کیفیت آن، ضروری مذهب ما نیست.
خلاصه آنچه بر آن، دلیل داریم و ضروری است، اصل قضیه رجعت است؛ امّا خصوصیات آن که مثلاً در رجعت حسینی علیه السلام بعضی را می آورند و می بندند، یا این که با همان بدنی که سرش را بریدند رجعت می فرماید، و یا این که آن بدن شریف، اجزایش را جمع کرده و روح مطهّرش با آن بدن خواهد آمد، این ها خصوصیاتی است که بر آن ها دلیل نداریم و ضروری هم نیستند؛ پس در خصوص رجعت، اگر بگوییم که نفس شریف و مبارک رجعت کنندگان، بدن مُلکی انشا کرده و با آن بدن انشایی مُلکی رجوع مینمایند، هیچ استبعادی ندارد؛ بلکه حتماً قضیه چنین خواهد بود.
آیا… قائل نیستند که حضرت امیر (علیه السلام) در یک شب، در زمان واحد در چهل جا حاضر بود؛ در عرش با ملائکه، در خدمت رسول اکرم (صلی الله و علیه و آله و سلم) و در همان شب، مهمان حضرت سلمان بود و هم با فاطمه زهرا (علی ها السلام) در منزل خود بود. البتّه نه این است که حضرت با احاطه روحی بود، بلکه با ابدان متعدّد در جا های متعدّد حاضر بود و هر یک از ابدان، حقیقتاً بدون اشکال، بدن شریف حضرت بوده است.
البتّه بعد از آن که نفس، قدرت کامله را دارا شد، ممکن است به عون الملک الکریم، هزاران بدن انشا کند و همه آن ها بدن حقیقی نفس باشند و نفس با هر یک مشغول کاری باشد، بدون این که اشتغال به کاری در جایی او را از اشتغال به کار دیگری مشغول کند. البتّه هیچ محال نیست؛ بلکه قضیه چنین است… چنان که اخبار هم ناطق است، حضرت امیر در بالای سر محتضرین از مؤمن و منافق حاضر می شود. البتّه چه بسیار جنگ هایی اتّفاق می افتد که روزی بیست هزار، پنجاه هزار نفر می میرند و اکثر آن ها در عرض هم در حالت احتضار هستند و این معنی در خصوص بعض ائمّه هدی (علیهم السلام) هم وارد شده است. آیا این قضیه چگونه است؟ آیا غیر از این است که بگوییم با ابدان منشئه متعدّده حاضر میشوند؟
و بالجمله، نباید ما آن ها را به خود قیاس کنیم، …»
نظریات دیگری نیز در این باب وجود دارد؛ مانند این که منظور از رجعت را همان بازگشت حکومت به ائمّه (علیهم السلام) می دانند و نه بازگشت افراد. البتّه چنان که قبلاً ذکر کردیم، منظور از رجعت در این کتاب، همان بازگشتِ افراد خاص به این دنیا، با بدن مادّی و عنصری میباشد و نه غیر آن. جایگاه رجعت در ادعیه و زیارات سابقه تاریخی رجعت در اسلام پیشینه این بحث، به ادیان قبل از اسلام برمی گردد که در امّت های پیشین به سطح وسیع اتّفاق افتاده است، و به دلیل مفصل بودن آن، در بخش بعدی بیان خواهد شد؛ امّا به یقین، عقیده به رجعت یکی از مسائل مهم اعتقادی شیعه است که از جهات مختلف اهمیت داشته و از ابتدای ظهور اسلام، بر آن تأکید شده است. پیامبر اسلام (صلی الله علیه و اله و سلم) آن را برای مردم در مواقع مختلف و زمان های متعدد بیان کرده اند. جایگاه رجعت در ادعیه و زیارات الف) رجعت در زمان پیامبر (صلی الله علیه و اله و سلم) سلمان در روایتی مفصّل چنین نقل می کند: روزی به محضر رسول خدا (صلی الله علیه و اله و سلم) مشرّف شدم. حضرت نگاهی به من کرد و فرمود: «سلمان! خداوند هیچ نبی و رسولی را برنگزیده، مگر این که برای او دوازده نقیب قرار داده است.» عرض کردم: «این را از علمای اهل کتاب هم شنیده ام.» فرمود: «آیا می دانی نقبای دوازده گانه ای که خداوند برای امامت بعد از من برگزیده است، کیست؟» عرض کردم: «یا رسول الله! نمی دانم.» سپس رسول خدا (صلی الله علیه و اله و سلم) همه امامان اهل بیت (علیهم السلام) را با اسامی، القاب و اوصافشان معرّفی کرد. بعد از معرّفی آن ها، آتش عشق و علاقه آنان در دلم شعله ور شد؛ ولی از این که در زمان امامت آن ها زنده نیستم تا محضر آن ها را درک کنم، به شدّت گریه کردم. رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و اله و سلم) برای تسلّی خاطر من فرمود: «ای سلمان! تو و امثال تو که با شناخت کامل و صحیح، آن ها را به ولایت و رهبری خود برگزیده اند، آن ها را درک و ملاقات خواهید کرد».
سلمان می گوید: با این بشارت رسول اکرم (صلی الله علیه و اله و سلم) خدا را شکر کرده، عرض کردم: «آیا تا زمان آن ها زنده می مانم؟» فرمود: سلمان! این آیه را بخوان: هنگامی که نخستین وعده [زمان رجعت]فرا رسد، بندگان جنگجو و قدرتمندی را بر شما برانگیزیم، تا شما را خانه به خانه جست و جو کنند و این وعده الهی قطعی است. سپس پیروزی بر آن ها را برای شما برمی گردانیم و به واسطه اموال و فرزندان، شما را کمک و یاری کرده، بیشترین نیرو و امکانات را برای شما قرار خواهیم داد».
قسمتی از این روایت در بخش پنجم، فصل اول: رجعت پیامبر و امامان معصوم (علیهم السلام) خواهد آمد.
حدیث دیگری از امام صادق (علیه السلام) از پیامبر (صلی الله علیه و اله و سلم) نقل شده است:
در حالی که امیر المؤمنین (علیه السلام) سر خود را روی مقداری ریگ انباشته گذاشته و در مسجد خوابیده بود، پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله و سلم) آنجا آمد. سپس او را با پای خود حرکت داد (او را بیدار کرد) و فرمود: «برخیز ای جنبنده الهی!» مردی از یاران حضرت عرض کرد: «ای رسول خدا! آیا ما حق داریم یکدیگر را به چنین اسمی بنامیم؟» پیامبر فرمود: «نه این نام، مخصوص او است و اوست دابهالأرض که خداوند در قرآن فرموده: زمانی که علایم قیامت و عذاب ظاهر شود، ما جنبنده ای را از زمین برای آن ها خارج می کنیم».
سپس فرمود: «ای علی! در آخر الزّمان، خداوند تو را در بهترین صورت زنده می کند و وسیله ای در دست تو است که دشمنان را با آن علامت می نهی». جایگاه رجعت در ادعیه و زیارات ب) رجعت در زمان امیر المؤمنین (علیه السلام) وسایر ائمّه (علیهم السلام) اکنون به چند روایت که مسأله رجعت در زمان حضرت علی (علیه السلام) را اثبات می کند، می پردازیم.
ابان بن ابی عیاش می گوید:ابوطفیل را در منزلش ملاقات کردم. او درباره رجعت، احادیث زیادی را از سلمان، مقداد، ابی بن کعب و عدّه ای از اهل بدر نقل کرد. سپس گفت: این احادیث را در کوفه به محضر امیر مؤمنان (علیه السلام) عرضه کردم؛ حضرت فرمود: «رجعت، علم خاص و ویژه ای است که بیشتر مردم، قدرت درک و تحمّل آن را ندارند.» سپس تمام احادیث آن ها را تصدیق کرده و روایات زیاد دیگری را هم برایم بیان و به طور کامل شرح و تفسیر کرد؛ به گونه ای که یقینم به رجعت، بیشتر از یقینم به معاد شد… سپس رو به من کرد و فرمود: «همانا امر ما [فهم و درک معارف ما]سخت و دشوار است که [به آن]اقرار نخواهد کرد مگر سه گروه؛ ملک مقرّب، نبی مرسل و مؤمن نجیبی که خداوند قلبش را با ایمان آزموده باشد. ای ابوطفیل! مردم بعد از رحلت رسول خدا (صلی الله علیه و اله و سلم) در اثر کنار گذاشتن ما اهل بیت، به گمراهی و نادانی برگشتند؛ مگر کسانی که خداوند، آن ها را به وسیله ما اهل بیت حفظ کرده است.»
این روایت، ضمن بیان حقّانیت رجعت، شرایط فهم و درک معارف الهی را هم بیان می کند که هر قدر قلب مؤمن آماده باشد، بهتر می تواند از معارف دینی استفاده کند و کسانی هم که ظرفیت شنیدن این گونه معارف را نداشته باشند، به شدّت آن را انکار کرده و معتقدان به رجعت را واجب القتل میدانند.
جایگاه رجعت در ادعیه و زیاراتنیز آن حضرت با منکران رجعت با دلایل قوی برخورد می کرد؛ مانند برخوردی که با ابن کواء از منکران رجعت داشت.
اصبغ بن نباته میگوید:عبد الله بن ابی بکر یشکری در محضر امیر مؤمنان (علیه السلام) بلند شد و عرض کرد: «ای امیر المؤمنین! همانا عدّه ای از شیعیان شما گمان می کنند بعد از مرگ، به دنیا بازمی گردند.» حضرت فرمود: «بلی! آنچه را شنیده ای بدون کم و زیاد بگو! به آن ها چه گفتی؟» عرض کرد: «گفتم: به هیچ چیزی از این گفته های شما ایمان نمی آورم.» حضرت فرمود: «وای بر تو! این، انکار آیات قرآن است. همانا خداوند، عدّه ای را به گناهانشان مبتلا کرد و آنان، پیش از اجل معینشان از دنیا رفته و سپس به دنیا بازگشتند تا این که رزق و روزی شان را از دنیا استفاده کرده و بعد از اجل های معین، برای بار دوّم از دنیا بروند».
اصبغ بن نباته میگوید: این سخنان حضرت، برای ابن الکواء خیلی سنگین آمد و نه تنها هدایت نشد؛ بلکه به لجاجت و گمراهی او افزوده شد. حضرت فرمود: «وای بر تو! آیا نمی دانی خداوند در کتابش فرموده است حضرت موسی (علیه السلام) از میان قومش، هفتاد نفر را برای میقات ما برگزید، تا این که به کوه طور آمده، شاهد سخن گفتن خداوند با او باشند و میان بنی اسرائیل شهادت دهند که خداوند با او سخن گفت؛ ولی این ها بعد از مشاهده آیات الهی و شنیدن سخنان خداوند، گفتند: «ای موسی! ما ایمان نمی آوریم، مگر این که خداوند را به صورت آشکاری با چشممان ببینیم! [در اثر این درخواست غیر عاقلانه، مورد خشم و غضب الهی قرار گرفته و همه آنان با صاعقه نابود شدند. خداوند، این حادثه را این گونه برای آنان بیان می کند:]پس صاعقه ای سوزان بر شما فرود آمد و جان های شما را گرفت؛ در حالی که با چشم خود تماشا می کردید. سپس شما را بعد از مرگتان حیات بخشیدیم؛ شاید شکرگزار باشید.» آیا نمی بینی ابن الکواء! همه این ها بعد از مرگ، به خانه های خود برگشتند» سپس به آیه های 243 و 259 بقره، برای زنده شدن مردگان و برگشتن آنان به دنیا استدلال کرد و در پایان فرمود: «ابن الکواء! در قدرت خداوند شک نکن».
عصر امام مجتبی (علیه السلام) تا پایان عصر امام سجّاد (علیه السلام)، از سیاه ترین ادوار تاریخ اسلام به شمار می آید؛ چرا که تسلّط ابنای طلقای مکّه (بنی امیه) بر مقدّرات سیاسی و اجتماعی جامعه و موضع گیری های آنان برضدّ معارف دینی، برای بیرون کردن قرآن و عترت از صحنه و به میدان آمدن محدّثان ساختگی و…. باعث شد مردم از خاندان وحی فاصله بگیرند. فقط به بخشی از احکام اسلام توجّه می شد که بتواند جنایات خلفا را توجیه کند؛ همانند نماز جمعه، عیدین، جمع آوری زکات و… اصحاب رسول خدا به سبب از بین رفتن احکام الهی گریه می کردند. مسأله رجعت مثل بقیه معارف دینی مردم مطرح نبوده است، به جز شب عاشورا که امام حسین (علیه السلام) برای دلجویی اصحاب خود به نقل از جدش رسول خدا (صلی الله علیه و اله و سلم) مسأله رجعت را بیان کرد و آن ها را به رجعت خود و اصحاب خود و همچنین رجعت دشمنان خدا بشارت داد.
فقط در پایان عصر امام سجّاد (علیه السلام) بعضی از اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و اله و سلم) در جلسات خصوصی، خدمت امام سجّاد (علیه السلام) تشکیل جلسه می دادند و روایت رجعت را سؤال می کردند. امام (علیه السلام) صحّت آن را تأیید کرده و بر تحقّق آن اصرار می ورزید. امّا در عصر امام محمّد باقر و امام جعفر صادق (علیهما السلام) بر اثر درگیری های امویان و عبّاسیان، زمینه مساعد برای جهان اسلام به وجود آمد. این دوره، از دوره های بالندگی فرهنگی و دینی مسلمانان به شمار می آید. امروز هر چه داریم، از این دو امام همام (علیهماالسلام) داریم.
از عصر امام هفتم تا عصر غیبت امام دوازدهم (علیه السلام) زمان، متفاوت بوده است. خلفای عبّاسی گاهی سخت گیری هایی را نسبت به ائمّه (علیهم السلام) اعمال می کردند. اختناق خلفا، زمینه فعالیت علمی و فکری را به کلّی منتفی کرد؛ امّا بعد از غیبت کبرا، علمای شیعه با نوشتن کتاب و با استفاده از آیات و روایات، عقیده به رجعت را برای مردم بیان کردند؛ به طوری که عقیده به رجعت ملازم با ظهور حضرت مهدی (علیه السلام)، میان شیعیان به وضوح و روشنی مطرح شده است. بیشتر بخوانید زیارت امام زمان (عج) در روز جمعه نتیجه: بر اساس مباحث مطرح شده اعتقاد به رجعت از ابتدای ظهور اسلام مورد تأکید بوده و پیامبر گرامی اسلام و ائمه معصومین (علیهم السلام) در مواقع مختلف به تبیین مسئله رجعت پرداخته و برآن تأکید کرده و بر تحقق آن در عصر ظهور امام زمان (عج الله تعالی فرجه الشریف) اصرار ورزیده اند. علمای شیعه نیز با استناد و استدلال به آیات و روایات در باره رجعت به نوشتن کتاب های مختلف در این زمینه پرداخته اند.

کلیدواژه های این خبر
مذهبی   ثواب   قیامت   شیخ صدوق   اجماع   احادیث   ادعیه   عصر ظهور   البیان   قرآن کریم   مردگان   زنده شدن   تشیع   نوشتار   الموت   اعتقادات   آیات و روایات   البحرین   شیخ حر عاملی   جایز   علما  
محتوای این خبر به صورت خودکار از «صدا و سیما» دریافت شده و «مخبرنیوز» بدون هیچ دخل و تصرفی آنرا باز نشر داده است. اگر به هر دلیلی احساس می کنید محتوای منتشر شده مطلوب نیست، خواهشمند است با استفاده از این لینک ما را مطلع نمایید تا بدون درنگ آنرا حذف نماییم.
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه مخبرنیوز مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

اخبار مرتبط
ابن ابی الحدید کیست و چه مکتبی دارد؟/اهمیت شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید در چیست؟/ او نهج البلاغه را به چه چیز تشبیه می کند؟
سایت جماران
فاطمه چشمه­ ی جوشان وحی
رسانیوز
کریسمس و بلاگرهای ایرانی در فضای مجازی
رسانیوز
رجعت در ادعیه و زیارات
شبکه الکوثر
مولفه ها و شواهد تقریب در تفسیر الکاشف مغنیه در مجله پژوهشنامه قرآن و حدیث
ایکنا
سرلشکر صفوی: ترسوها هیچگاه به جنگ نیامدند و به مدافعان حرم نپیوستند/مکتب شهید سلیمانی قدرت راهبردی شکست آمریکاست
تیک نیوز
حضرت فاطمه (س) برای ما «اسلام نه مکتوب بلکه اسلام رفتاری» است
پایگاه وارث
مکتب شهید سلیمانی راهبرد شکست آمریکا و صهیونیسم
صدا و سیما
برای شادی روح اموات مان چیکار کنیم؟
جام جم آنلاین
فضیلت و ثواب قرائت سوره معارج
شیعه نیوز
انقلاب اسلامی تحول عظیمی در مناسبات مذهبی آمریکای لاتین ایجاد کرد
ایرنا
شهید سلیمانی در برخورد با دیگران اصل را ولایت و مودت می دانست
ایرنا
چرا بعد معرفتی دین کاهش و بعد مناسکی آن افزایش یافته است؟
ایسنا
درخت طوبی چیست و دقیقا کجاست؟
شیعه نیوز
فضیلت و برکات سوره یس
میزان
آیا حضرت عیسی علیه السلام زنده است؟
شیعه نیوز
اجرای پویش «خیرات نان به یاد حاج قاسم و شهدا» در گیلان
ایسنا
شناخت مفاهیم امنیت اجتماعی در چارچوب گفتمان اسلام
خبرگزاری کتاب ایران
قرآن و عقل؛ مبنای حجیت در نظر سید مرتضی / مواجهه عقلانی با روایاتی درباره جانوران
ایکنا
سید مرتضی، نقطه اوج عقل گرایی در تفکر شیعی است
مهر نیوز
حدیث قدسی به چه احادیثی گفته می شود ؟
شیعه نیوز
حضرت فاطمه(س) مصداق بارز کوثر پیامبر(ص) است/سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس یاران واقعی زهرای مرضیه(س) بودند
قدس آنلاین
حضرت مسیح (ع) در روایات شیعه
خبرآنلاین
«برمی گردم» یک داستانِ زنانه ی پرامید است / زنان امروز قهرمان می خواهند
خبرگزاری کتاب ایران
آیا احادیثی که شیخ صدوق در کتاب ثواب الاعمال خود درباره پاداش تلاوت سوره های قرآنی ذکر کرده، روایاتی معتبر هستند؟
شیعه نیوز
کدام فرزند حضرت ابراهیم( علیه السلام ) ذبیح الله است؛ اسماعیل یا اسحاق؟
شیعه نیوز
در قرآن کریم بارها بر ارتباط موجود میان «پاداش و عمل نیک» و نیز «مجازات و رفتار ناپسند» با استفاده از واژگان کلیدی «بما» و با عباراتی مانند «بما قدّمت ایدیهم»، «بما یعملون» و ... پرداخته شده است. دلیل این همه تاکید چیست؟
شیعه نیوز
بهترین اعمال بین الطلوعین؛ ادعیه و اذکار
ستاره
زلزله عظیم قیامت چه زمانی رخ خواهد داد؟ قبل از نفخ اول؟ بعد از نفخ دوم؟ و یا ما بین دو صیحه آسمانی؟! آیا ما بین دو نفخ صور، هیچ موجود زنده ای وجود نخواهد داشت؟
شیعه نیوز
یک مثنوی پژوه: اجتهاد هم در برخی روایات مذموم است
انصاف نیوز
آیات مکارم شیرازی و نوری همدانی: ساخت فیلم شمس و مولانا حرام است
اقتصاد نیوز
قرآن کریم بارها از منشا خلقت انسان با عنوانهای تحقیرآمیزی مانند خاک، لجن، ماده ای گندیده و ... نام می برد. آیا این شیوه سخن، منافاتی با جایگاه بلند انسانیت ندارد؟!
شیعه نیوز
این که برخی علما توصیه می کنند که سوره «یس» خوانده شده و ثواب آن هدیه آن به حضرت زهرا( سلام الله علیها ) شود، مستندش چیست؟
شیعه نیوز
با توجه به این که در قرآن و احادیث جایگاه خاصی برای شهیدان در نظر گرفته شده است، آیا امکان دارد شهیدی وارد بهشت نشود؟!
شیعه نیوز
چند مورد از اعتقادات مختص شیعه امامیه
شیعه نیوز
عقلانیت شیعه در آیات و روایات
شیعه نیوز
راه های باز کردن گره‎های زندگی
خبرگزاری حوزه
منظور از «نشئه اخری» یا «نشئه دیگر» در آیات قرآن چیست؟
شیعه نیوز
قرآن در آیه «لا یمسّه إلا المطهرون»، اعلام می کند که تنها معصومان( علیه السلام ) توانایی نزدیک شدن به معارف قرآنی را دارند. پس چرا دیگران به قرآن استناد کرده و حتی آن را تفسیر می نمایند؟
شیعه نیوز
عالمی که تحول در اجتهاد را آغاز کرد
خبرگزاری حوزه
اخبار مرتبط
bltسایت جماران : ابن ابی الحدید کیست و چه مکتبی دارد؟/اهمیت شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید در چیست؟/ او نهج البلاغه را به چه چیز تشبیه می کند؟
bltرسانیوز : فاطمه چشمه­ ی جوشان وحی
bltرسانیوز : کریسمس و بلاگرهای ایرانی در فضای مجازی
bltشبکه الکوثر : رجعت در ادعیه و زیارات
bltایکنا : مولفه ها و شواهد تقریب در تفسیر الکاشف مغنیه در مجله پژوهشنامه قرآن و حدیث
bltتیک نیوز : سرلشکر صفوی: ترسوها هیچگاه به جنگ نیامدند و به مدافعان حرم نپیوستند/مکتب شهید سلیمانی قدرت راهبردی شکست آمریکاست
bltپایگاه وارث : حضرت فاطمه (س) برای ما «اسلام نه مکتوب بلکه اسلام رفتاری» است
bltصدا و سیما : مکتب شهید سلیمانی راهبرد شکست آمریکا و صهیونیسم
bltجام جم آنلاین : برای شادی روح اموات مان چیکار کنیم؟
bltشیعه نیوز : فضیلت و ثواب قرائت سوره معارج
bltایرنا : انقلاب اسلامی تحول عظیمی در مناسبات مذهبی آمریکای لاتین ایجاد کرد
bltایرنا : شهید سلیمانی در برخورد با دیگران اصل را ولایت و مودت می دانست
bltایسنا : چرا بعد معرفتی دین کاهش و بعد مناسکی آن افزایش یافته است؟
bltشیعه نیوز : درخت طوبی چیست و دقیقا کجاست؟
bltمیزان : فضیلت و برکات سوره یس
bltشیعه نیوز : آیا حضرت عیسی علیه السلام زنده است؟
bltایسنا : اجرای پویش «خیرات نان به یاد حاج قاسم و شهدا» در گیلان
bltخبرگزاری کتاب ایران : شناخت مفاهیم امنیت اجتماعی در چارچوب گفتمان اسلام
bltایکنا : قرآن و عقل؛ مبنای حجیت در نظر سید مرتضی / مواجهه عقلانی با روایاتی درباره جانوران
bltمهر نیوز : سید مرتضی، نقطه اوج عقل گرایی در تفکر شیعی است
bltشیعه نیوز : حدیث قدسی به چه احادیثی گفته می شود ؟
bltقدس آنلاین : حضرت فاطمه(س) مصداق بارز کوثر پیامبر(ص) است/سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس یاران واقعی زهرای مرضیه(س) بودند
bltخبرآنلاین : حضرت مسیح (ع) در روایات شیعه
bltخبرگزاری کتاب ایران : «برمی گردم» یک داستانِ زنانه ی پرامید است / زنان امروز قهرمان می خواهند
bltشیعه نیوز : آیا احادیثی که شیخ صدوق در کتاب ثواب الاعمال خود درباره پاداش تلاوت سوره های قرآنی ذکر کرده، روایاتی معتبر هستند؟
bltشیعه نیوز : کدام فرزند حضرت ابراهیم( علیه السلام ) ذبیح الله است؛ اسماعیل یا اسحاق؟
bltشیعه نیوز : در قرآن کریم بارها بر ارتباط موجود میان «پاداش و عمل نیک» و نیز «مجازات و رفتار ناپسند» با استفاده از واژگان کلیدی «بما» و با عباراتی مانند «بما قدّمت ایدیهم»، «بما یعملون» و ... پرداخته شده است. دلیل این همه تاکید چیست؟
bltستاره : بهترین اعمال بین الطلوعین؛ ادعیه و اذکار
bltشیعه نیوز : زلزله عظیم قیامت چه زمانی رخ خواهد داد؟ قبل از نفخ اول؟ بعد از نفخ دوم؟ و یا ما بین دو صیحه آسمانی؟! آیا ما بین دو نفخ صور، هیچ موجود زنده ای وجود نخواهد داشت؟
bltانصاف نیوز : یک مثنوی پژوه: اجتهاد هم در برخی روایات مذموم است
bltاقتصاد نیوز : آیات مکارم شیرازی و نوری همدانی: ساخت فیلم شمس و مولانا حرام است
bltشیعه نیوز : قرآن کریم بارها از منشا خلقت انسان با عنوانهای تحقیرآمیزی مانند خاک، لجن، ماده ای گندیده و ... نام می برد. آیا این شیوه سخن، منافاتی با جایگاه بلند انسانیت ندارد؟!
bltشیعه نیوز : این که برخی علما توصیه می کنند که سوره «یس» خوانده شده و ثواب آن هدیه آن به حضرت زهرا( سلام الله علیها ) شود، مستندش چیست؟
bltشیعه نیوز : با توجه به این که در قرآن و احادیث جایگاه خاصی برای شهیدان در نظر گرفته شده است، آیا امکان دارد شهیدی وارد بهشت نشود؟!
bltشیعه نیوز : چند مورد از اعتقادات مختص شیعه امامیه
bltشیعه نیوز : عقلانیت شیعه در آیات و روایات
bltخبرگزاری حوزه : راه های باز کردن گره‎های زندگی
bltشیعه نیوز : منظور از «نشئه اخری» یا «نشئه دیگر» در آیات قرآن چیست؟
bltشیعه نیوز : قرآن در آیه «لا یمسّه إلا المطهرون»، اعلام می کند که تنها معصومان( علیه السلام ) توانایی نزدیک شدن به معارف قرآنی را دارند. پس چرا دیگران به قرآن استناد کرده و حتی آن را تفسیر می نمایند؟
bltخبرگزاری حوزه : عالمی که تحول در اجتهاد را آغاز کرد
پستهای شبکه های اجتماعی مرتبط




 |  درباره ما |  ارتباط با ما |  تبلیغات |  آخرین پستها |  تیتراخبار |  خبرگزاریها |  صفحه اصلی | 

مخبر جامعترین و بزرگترین سایت جمع آوری اخبار ایران می باشد که توسط موتور هوشمند جمع آوری و پیش پردازش اخبار هزاران فید خبری را جمع آوری نموده و در اختیار مخاطبان قرار می دهد.
مخبر هیچگونه مسئولیتی در قبال محتوای منتشر شده نخواهد داشت.