مخبر - 1399/03/03 - نقش مواسات و همدلی در تکامل روحی و معنوی انسان

نقش مواسات و همدلی در تکامل روحی و معنوی انسان
حجت الاسلام کاظمی با تأکید بر نقش مواسات و همدلی در تکامل روحی و معنوی انسان گفت: پیوند خوردن انسان با دیگران و احساس مسؤولیت کردن در برابر دیگران و با مردم معاشرت کردن، خودش یکی از راه های سیر تکاملی انسان است.
نقش مواسات و همدلی در تکامل روحی و معنوی انسان

به گزارش خبرگزاری شبستان از قم، به روزها و لحظات پایانی ماه مبارک رمضان نزدیک می شویم، ماهی که به تعبیر پیامبر گرامی اسلام(ص) سرشار از رحمت، مغفرت و عنایات ویژه خداوند به بندگان بود؛ ماهی که باید همه ما از این فرصت طلایی برای رسیدن به قرب الهی تلاش می کردیم.

یکی از فرصت های بی نذیری که در این ماه پیش روی ما قرار گرفته بود و اتفاقا در این ساعات و لحظات پایانی هنوز می توانیم از آن استفاده کنیم، بحث کمک و همدلی و مواسات با دیگران است همچنانکه رهبر معظم انقلاب بر شکل گیری یک رزمایش گسترده برای همدلی و مواسات در این ماه تأکید کرده بودند.

در کنار فعالیت های رسمی نهادهای دولتی و مراکزی مثل کمیته امداد و هلال احمر، گروه ها ونهادهای مردمی زیادی نیز بودند که در این ماه بسته های حمایتی زیادی را با رعایت اصول کرامت انسانی به دست افرادی رساندند که از وضعیت معیشتی مناسبی برخوردار نیستند، به ویژه کسانی که در اثر بیماری کرونا دچار مشکل شدند.

این که معروف شده که در ماه رمضان سفره میهمانی خدا پهن است تنها به معنویت و دعا و نماز و مناجات محدود نمی شود، بلکه وقتی فقیر و نیازمندی در این ماه با کمک و انفاق دیگران سفره ای رنگین و زیبا برای خانواده خود پهن می کند، این هم جلوه ای از همان سفره میهمانی بزرگ خدا است که به واسطه بندگان خوب او برای مردم نیازمند پهن شده است.

در همین راستا در آخرین ساعات ماه مبارک رمضان با حجت الاسلام «حمیدرضا کاظمی» عضو انجمن تعلیم و تربیت اسلامی حوزه علمیه قم به گفت وگو نشسته ایم که در پی می آید:

ابتدا بفرمایید که چه ضرورتی دارد انسان به هم نوعان خود و به طور کلی به جامعه اطرافش توجه داشته باشد؟

از آن جا که انسان در جامعه زندگی می کند و به تعبیر علمای اخلاق و برخی مفسران بزرگ مدنی الطبع است، نسبت به اجتماع مسؤول است و یکی از انواع مسؤولیت ها و وظایفی که خداوند بر دوش انسان گذاشته مسؤولیت اجتماعی است.

گاهی اوقات انسان فقط در برابر خودش مسؤول است، گاهی اوقات در برابر خداوند مسؤول است و گاهی انسان در برابر انسان های دیگر مسؤولیت دارد که از این قسم به مسؤولیت اجتماعی تعبیر می شود و در یک تقسیم بندی کلی این مسؤولیت اجتماعی را می شود به سه دسته تقسیم کرد.

اولا باید بدانیم که مراد از این اجتماع کیست؟ خیلی از اوقات تا سخن از اجتماع به میان می آید ذهن انسان فورا به افرادی که غریبه هستند و فامیل سببی و نسبی نیستند سوق پیدا می کند، در حالی که این مسؤولیت اجتماعی به سه دسته تقسیم می شود.

انواع مسؤولیت اجتماعی

نخست مسؤولیت خانوادگی است یعنی یک مرد نسبت به همسر و فرزندانش مسؤول است همانگونه که خانواده یک نهاد اجتماعی است، هرچند زن و همچنین فرزند نیز در قبال هم و در قبال پدر خانواده مسؤولیت دارند. در مرحله دوم، دایره مسؤولیت وسیع تر می شود و انسان در برابر اقوام و فامیل مسؤول است که اگر بخواهیم اولویت بندی کنیم می توانیم بگوییم فامیل های نسبی مقدم بر فامیل های سببی هستند.

اما نوع سوم مسؤولیت انسان در برابر جامعه است که بحث مواسات و همدلی بیشتر در این نوع مطرح می شود هرچند در دو نوع اول نیز جریان پیدا می کند.

رسیدگی به اجتماع و مسؤولیت اجتماعی چه فایده ای برای انسان دارد؟

در خصوص مسؤولیت اجتماعی عمومی انسان باید بگوییم از آن جایی که انسان اجتماعی و مدنی بالطبع یا مدنی بالضروره یا مدنی بالاضطرار است مجبور است برای رفع نیازهای مادی و معنوی و فراتر از آن برای سیر تکاملی خودش با مردم پیوند بخورد.

زندگی انسان در اجتماع برای تکامل او است

به عبارت دیگر پیوند خوردن انسان با دیگران و احساس مسؤولیت کردن در برابر دیگران و با مردم معاشرت کردن، خودش یکی از راه های سیر تکاملی انسان است، بنابراین در اجتماع زندگی کردن فقط برای این نیست که نیازهای مادی ما برطرف شود بلکه انسان همیشه باید به سمت تکامل حرکت کند.

یک موقع سیر تکاملی انسان به وسیله عبادت انجام می شود و در این راستا نماز و روزه و خمس و زکات و احسان کردن و سایر مستحبات ضروری است و یک موقع هم از طریق احساس مسؤولیت کردن در برابر جامعه است که از این طریق تکامل وجودی انسان حاصل می شود.

جایگاه مسؤولیت اجتماعی را از منظر تعالیم اسلامی تبیین کنید.

اسلام در تعالیم خود به اجتماع بسیار اهمیت داده است و دستورات ارزشمند زیادی برای همزیستی مسالمت آمیز و تکاملی انسان ارائه کرده است؛ از جمله دستوراتی که در تعالیم دین مبین اسلام مطرح شده، پرهیز از خودگرایی و خود محوری است به همین جهت انسان باید از آن چیزی که خدا به او داده است با دیگران اشتراک بگذارد.

باید داشته های خود را با دیگران به اشتراک بگذاریم

انسان باید هرچیزی که دارد از عقل و قدرت و مال و آبرو با دیگران مصرف کرده و با دیگران به اشتراک بگذارد، یعنی یک عالم نمی تواند بگوید که من سالیان سال تلاش کردم، درس خوانده ام و کسب علم کرده ام پس آن را در اختیار دیگران نمی گذارم یا یک ثروتمند نمی تواند بگوید من با تلاش و کوشش خود مال و ثروت جمع کرده ام پس به دیگران نمی دهم.

یکی از دستورات خداوند همین است که انسان از آن چیزی که به دست می آورد اعم از علم و قدرت و آبرو باید با دیگران به اشتراک بگذارد و مصرف کند، این خودش یک قانون است که در علم ا خلاق به آن مواسات می گویند.

مواسات به معنای یاری رساندن و دیگران را شریک کردن در نتیجه و حاصل کارهای خود است، حتی اگر من در یک جامعه و شهری زندگی می کنم و از یک آبرو و اعتباری برخوردار هستم باید از آن بگذرم یا از این اعتبار و آبرو برای مواسات و کمک به انسان های مؤمن استفاده کنم.

درست است که انسان مالک علم و مال و آبروی خود است ولی باید با مواسات و به اصطلاح دیگرگرایی خلأهای فردی و شکاف های اجتماعی را پر کند و همانگونه که گفتیم انسان همواره با یک سری موانعی در مسیر تکامل مواجه است که از این طریق اصلاح می شود، بنابراین انسان باید هر لحظه به فکر مردم باشد و اگر انسان پول و اعتباری را وسط می گذارد این طور نیست که فقط نفعش برای دیگران باشد بلکه خودش هم حظ و بهره ای می برد.

مواسات و همدلی چگونه می تواند ساختار اجتماعی و وضعیت جامعه را اصلاح کند؟

قرآن کریم بر مواسات پافشاری و مؤمنان را به رعایت این قانون توصیه کرده است، از جمله در آیات اولیه سوره بقره آمده است «الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ»؛ در این آیه شریفه خداوند وقتی پرهیزکاران را معرفی می کند، در کنار اقامه نماز و ایمان به غیب به انفاق نیز اشاره کرده است یعنی انسان با ایمان کسی است که آبرو و اعتبار را کف دست می گذارد.

نباید به مال و آبروی خود چوب حراج بزنیم

منظور ما این نیست که انسان باید به آبرو و مال خود چوب حراج بزند بلکه در جایی که ضرورت دارد باید از علم و مال و عقل و آبروی خود استفاده کند، همچنانکه سعدی شیرازی می گوید: «نیم نانی گر خورد مرد خدا/بذل درویشان کند نیمی دگر»

بدون تردید اگر در جامعه ما که الحمدلله به این وظیفه خوب عمل می کنند، به این قانون مواسات به نحو دقیق عمل شود فقیر و غنی و کاخ نشینی و کوخ نشینی معنی نخواهد داشت و نظام طبقاتی از بین می برود، بنابراین از یک سو با قانون مواسات و از سوی دیگر با دعوت مردم به کار و تلاش دین مبین اسلام در جهت خشکاندن ریشه های فقر و محو نظام طبقاتی گام برداشته است.

توجه اسلام به مواسات در کنار لزوم کار و تلاش

البته باید به این نکته بسیار مهم توجه داشته باشیم که دین مبین اسلام اگر توصیه به مواسات و همدلی و کمک مؤمنانه کرده است از طرف دیگر توصیه به تلاش هم دارد یعنی این طور نیست که یک سری افراد هیچ تلاش و اقدامی نکنند و تنها منتظر مواسات دیگران باشند. پس مواسات و کار در یک راستا قرار دارند.

این مواسات وظیفه انسان در طول عمرش است ولی در برخی شرایط این مواسات و این نوع دوستی یک شدت بیشتری و اهمیت بیشتری پیدا می کند مثل شرایط فعلی که در اثر بیماری کرونا و مسائل اقتصادی و تورم برخی هم نوعان ما دچار مشکلات اقتصادی شده اند، از این رو نباید دست روی دست بگذاریم و از وظیفه ای که به دوش ما گذاشته شده است شانی خالی کنیم.

شیوه، مقدار و کیفیت مواسات چگونه باید باشد؟

آنچه مهم است و موجب تکامل روح انسان می شود مواسات و شریک کردن دیگران در اموال خویش است؛ شاید برخی بگویند با این مقدار اندکی که می دهیم چه نیازی از فرد محتاج برطرف می شود؟ در جواب باید بگوییم اصل مواسات و نوع دوستی مهم است و این که انسان به دیگران اهمیت بدهد و به قانون اخلاقی مواسات عمل کند لذا مقدار آن مهم نیست.

هرکسی به وسع خودش در این رزمایش شرکت کند

هرکسی به وسع خودش می تواند در این شرایط حساس در لبیک به ندای رهبر معظم انقلاب در این کار خداپسندانه شریک شود چراکه رسیدگی به فقرا و ایتام یک کار واجب است نه مستحب؛ برخی فکر می کنیم رسیدگی به نیازمندان یک امر مستحبی است و وظیفه دیگران است در حالی که این گونه نیست و خداوند در آیات متعدد به کسانی که می توانند کمک کنند ولی انجام نمی دهند وعده عذاب داده است.

نکته دیگر آن که این است که این مواسات و نوع دوستی باید به نوعی باشد که کرامت ذاتی انسان از بین نرود چون اگر سیره عملی اهل بیت(ع) را ببینیم متوجه می شویم در این مسأله که خودشان پیشگام بودند به گونه ای عملی می کردند که کرامت انسانی افراد خدشه دار نشود.

شیوه کمک رسانی در قرآن

خداوند در قرآن کریم می فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ كَالَّذِي يُنْفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا لَا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَيْءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ» یعنی ای اهل ایمان، صدقات خود را به سبب منّت و آزار تباه نسازید مانند آن که مال خود را از روی ریا (برای جلب توجه دیگران) انفاق کند و ایمان به خدا و روز قیامت ندارد؛ مثل این ریاکاران بدان ماند که دانه را (به جای آنکه در زمین قابلی افشانند) بر روی سنگ صاف غبار گرفته ای ریزند و تند بارانی غبار آن بشوید و آن سنگ را همان طور صاف و بی گیاه به جای گذارد، که نتوانند هیچ حاصلی از آن به دست آورند. و خداوند گروه کافران را راه (سعادت) ننماید.

بنابراین انسان اگر کمکی می کند نباید آن را با منت، تظاهر و ریا از بین برده و کار خیر و ثواب خود را باطل کند.

تشکر از این که وقت خود را در اختیار ما قرار دادید، در پایان اگر نکته ای دارید بفرمایید.

بنده هم از شما تشکر دارم و امیدوارم مردم عزیز کشورمان در این روزها و لحظات و ساعات پایانی ماه مبارک رمضان از این فرصت باقی مانده نهایت استفاده را ببرند، هرچند کمک رسانی و مواسات در همیشه ایام سال کاری نیک و پسندیده است، ولی در ماه رمضان از ارزش و اهمیت بیشتری برخوردار است.

پایان پیام/694
منبع خبر : شبستان

محتوای این خبر به صورت خودکار از سایتهای مورد تایید ج.ا دریافت شده و بدون هیچ دخل و تصرفی نمایش داده می شود. اگر به هر دلیلی نیاز است که خبر حذف شود، لطفا از این لینک استفاده نمایید تا در اسرع وقت اقدام شود.
کلیدواژه های این خبر
معاشرت  
اخبار مرتبط
آیا ما منزوی هستیم؟ - محمود سریع القلم
انصاف نیوز
آنتراکتی پیش از تخریب دوباره جنگل ها!
پانا
امید مردم به پایان نقطه همه گیری کرونا
ایرنا
ناصر حجازی متفاوت و محبوب بود اما اصلا شبیه شما نبود
تندرست نیوز
آیا پیاده روی در دوران همه گیری COVID-19 بی خطر است؟
کارگر آنلاین
سارقی معتاد با رویای گُل زدن در جام جهانی
کارگر آنلاین
تلخی کرونا را با معاشرت خانوادگی شیرین کنیم
خبرگزاری حوزه
عطسه و سرفه؛ خطرناکترین راه انتقال ویروس(فیلم)
آوای خزر
فیلم/ خطرناکترین راه انتقال ویروس
مشرق نیوز
ویروس کرونا و تشدید خشونت خانگی علیه زنان و کودکان
شفا آنلاین
کتاب خوانی با فاطمه دولتی
خبرگزاری کتاب ایران
گلایه یک نویسنده از بی توجهی به آموزش سبک زندگی در آثار ادبی امروز/نویسندگان مشکل معیشتی دارند
میزان
فتوای آیت الله سیستانی در معاشرت افراد در زمان بحران کرونا
شبستان
کتاب سیره «امیرالمومنین علی (ع)» منتشر شد
میزان
مجرد بودم که به خانه دوست متاهلم رفتم / سارا با من خیلی صمیمی شد
روز نو
خاطرات پسر آیت الله هاشمی از پدر و همسایگی با آیت الله خامنه ای/فرزندان شهید بهشتی آداب معاشرت باکلاس تری داشتند/برنامه ای برای ریاست جمهوری ندارم
دیده بان ایران
پیشترها سلبریتی های سیاسی فکر می کردند تافته جدا بافته اند
ایرنا
چگونه با یک فرد مبتلا به HIV معاشرت کنیم؟
مشرق نیوز
نتیجه بی اعتنایی به FATF برای ایران چیست؟
خبرآنلاین
بی اعتنایی به FATF مسیر معامله ایران با جهان را می بندد
ایرنا
علامه طباطبایی در آزاد اندیشی بی نظیر بود
ایکنا
این نکات را در معاشرت های تان رعایت کنید
برترین ها
چند حقیقت جالب و عجیب درباره آداب معاشرت در کشور های مختلف
پارسینه
5 ویژگی شخصیتی زوج ها
انتخاب
دیانت یعنی تربیت شدن گوش جان
انصاف نیوز
مواجهه ای محققانه با نابغه ای ناآرام و پرنویس
خبرگزاری کتاب ایران
اعراب بادیه نشین که اعتقاد چندانی به خدا و پیامبر( صلی الله علیه و آله و سلم ) نداشتند، با چه انگیزه ای زکات پرداخت کرده و مال هایشان را انفاق می کردند؟!
شیعه نیوز
پیام نیروی انتظامی به مناسبت آغاز سال تحصیلی جدید
میزان
سبک زندگی اربعینی | جاذبه "تکریم" در افق پیش روی جوامع اسلامی
تسنیم
دانلود آهنگ های ایرانی و شاد از سایت کول 1
خبرگزاری موج
دامادم 3سال دخترم را شکنجه می داد و او به خاطر رعایت بیماری من سکوت کرد
ستاره نیوز
طلاق دخترم را پس از 3 سال شکنجه گرفتم، همان روز دامادم جلوی محضر با تیغ خودزنی کرد
سایت جماران
دامادم 3سال دخترم را شکنجه می داد و او به خاطر رعایت بیماری من سکوت کرد/روز طلاق،فرزین در خیابان با تیغ خودزنی کرد
خبرآنلاین
کدام کودکان کم رو و خجالتی می شوند
سلامت نیوز
متن کامل لایحه "صیانت، کرامت و تامین امنیت بانوان در برابر خشونت"
تسنیم
دنیای افیونی ها دختر 17 ساله را به بیراه کشاند
ایران آنلاین
متن لایحه صیانت، کرامت و تامین امنیت بانوان در برابر خشونت
افکار نیوز
اعترافات تلخ دختر17ساله: به خاطر مواد، به هر پیشنهاد بیشرمانه ای تن می دادم
خبرآنلاین
مسی: منتظر دعوت رونالدو هستم
صبا ایران
حاشیه های مراسم ترحیم دختر آبی+فیلم
افق تازه
اخبار مرتبط
bltانصاف نیوز : آیا ما منزوی هستیم؟ - محمود سریع القلم
bltپانا : آنتراکتی پیش از تخریب دوباره جنگل ها!
bltایرنا : امید مردم به پایان نقطه همه گیری کرونا
bltتندرست نیوز : ناصر حجازی متفاوت و محبوب بود اما اصلا شبیه شما نبود
bltکارگر آنلاین : آیا پیاده روی در دوران همه گیری COVID-19 بی خطر است؟
bltکارگر آنلاین : سارقی معتاد با رویای گُل زدن در جام جهانی
bltخبرگزاری حوزه : تلخی کرونا را با معاشرت خانوادگی شیرین کنیم
bltآوای خزر : عطسه و سرفه؛ خطرناکترین راه انتقال ویروس(فیلم)
bltمشرق نیوز : فیلم/ خطرناکترین راه انتقال ویروس
bltشفا آنلاین : ویروس کرونا و تشدید خشونت خانگی علیه زنان و کودکان
bltخبرگزاری کتاب ایران : کتاب خوانی با فاطمه دولتی
bltمیزان : گلایه یک نویسنده از بی توجهی به آموزش سبک زندگی در آثار ادبی امروز/نویسندگان مشکل معیشتی دارند
bltشبستان : فتوای آیت الله سیستانی در معاشرت افراد در زمان بحران کرونا
bltمیزان : کتاب سیره «امیرالمومنین علی (ع)» منتشر شد
bltروز نو : مجرد بودم که به خانه دوست متاهلم رفتم / سارا با من خیلی صمیمی شد
bltدیده بان ایران : خاطرات پسر آیت الله هاشمی از پدر و همسایگی با آیت الله خامنه ای/فرزندان شهید بهشتی آداب معاشرت باکلاس تری داشتند/برنامه ای برای ریاست جمهوری ندارم
bltایرنا : پیشترها سلبریتی های سیاسی فکر می کردند تافته جدا بافته اند
bltمشرق نیوز : چگونه با یک فرد مبتلا به HIV معاشرت کنیم؟
bltخبرآنلاین : نتیجه بی اعتنایی به FATF برای ایران چیست؟
bltایرنا : بی اعتنایی به FATF مسیر معامله ایران با جهان را می بندد
bltایکنا : علامه طباطبایی در آزاد اندیشی بی نظیر بود
bltبرترین ها : این نکات را در معاشرت های تان رعایت کنید
bltپارسینه : چند حقیقت جالب و عجیب درباره آداب معاشرت در کشور های مختلف
bltانتخاب : 5 ویژگی شخصیتی زوج ها
bltانصاف نیوز : دیانت یعنی تربیت شدن گوش جان
bltخبرگزاری کتاب ایران : مواجهه ای محققانه با نابغه ای ناآرام و پرنویس
bltشیعه نیوز : اعراب بادیه نشین که اعتقاد چندانی به خدا و پیامبر( صلی الله علیه و آله و سلم ) نداشتند، با چه انگیزه ای زکات پرداخت کرده و مال هایشان را انفاق می کردند؟!
bltمیزان : پیام نیروی انتظامی به مناسبت آغاز سال تحصیلی جدید
bltتسنیم : سبک زندگی اربعینی | جاذبه "تکریم" در افق پیش روی جوامع اسلامی
bltخبرگزاری موج : دانلود آهنگ های ایرانی و شاد از سایت کول 1
bltستاره نیوز : دامادم 3سال دخترم را شکنجه می داد و او به خاطر رعایت بیماری من سکوت کرد
bltسایت جماران : طلاق دخترم را پس از 3 سال شکنجه گرفتم، همان روز دامادم جلوی محضر با تیغ خودزنی کرد
bltخبرآنلاین : دامادم 3سال دخترم را شکنجه می داد و او به خاطر رعایت بیماری من سکوت کرد/روز طلاق،فرزین در خیابان با تیغ خودزنی کرد
bltسلامت نیوز : کدام کودکان کم رو و خجالتی می شوند
bltتسنیم : متن کامل لایحه "صیانت، کرامت و تامین امنیت بانوان در برابر خشونت"
bltایران آنلاین : دنیای افیونی ها دختر 17 ساله را به بیراه کشاند
bltافکار نیوز : متن لایحه صیانت، کرامت و تامین امنیت بانوان در برابر خشونت
bltخبرآنلاین : اعترافات تلخ دختر17ساله: به خاطر مواد، به هر پیشنهاد بیشرمانه ای تن می دادم
bltصبا ایران : مسی: منتظر دعوت رونالدو هستم
bltافق تازه : حاشیه های مراسم ترحیم دختر آبی+فیلم




 |  درباره ما |  ارتباط با ما |  تبلیغات |  آخرین پستها |  تیتراخبار |  خبرگزاریها |  صفحه اصلی | 

مخبر جامعترین و بزرگترین سایت جمع آوری اخبار ایران می باشد که توسط موتور هوشمند جمع آوری و پیش پردازش اخبار هزاران فید خبری را جمع آوری نموده و در اختیار مخاطبان قرار می دهد.
مخبر هیچگونه مسئولیتی در قبال محتوای منتشر شده نخواهد داشت.