آن شرلی و باب اسفنجی با مغز ما چه کرده اند؟

آن شرلی و باب اسفنجی با مغز ما چه کرده اند؟
کودکان یاد می گیرند و، چون چیزی را آموختند، آن را ذاتیِ جهان می پندارند. در عصرِ ما فیلم های کارتونی یکی از میانجی های مهمی هستند که کودکان از طریق آن ها آموزش می بینند و جامعه پذیر می شوند.
آن شرلی و باب اسفنجی با مغز ما چه کرده اند؟

کودکان یاد می گیرند و چون چیزی را آموختند، آن را ذاتیِ جهان می پندارند. در عصرِ ما فیلم های کارتونی یکی از میانجی های مهمی هستند که کودکان از طریق آن ها آموزش می بینند و جامعه پذیر می شوند. برخلاف باورِ عمومی ای که معتقد است فیلم های کارتونی تنها ابزارهای صوتی و بصری برای سرگرمی کودکان هستند، اتفاقأ این فیلم ها حاوی ارزش ها و جهان بینی های خاصی هستند که آن ها را در کودکان درونی می کنند.

با در نظر داشتن این نکته ها، در این مقاله دو فیلم کارتونی دوبله شده پرطرفدار در تاریخ ایرانِ پس از انقلاب مورد بررسی قرار می گیرد.

جهان کودکانه و موهای قرمز آن شرلی

سریال کارتونی 50 قسمتی آن شرلی برگرفته از رمان «آنه؛ دختری از گرین گیبلز»، اثر لوسی ماد مونتگومری (1908) نویسنده کانادایی بود.

دوبله فارسی این سریال در ایران بسیار مقبول افتاد و در میان نوجوانان و کودکان و حتی جوانان و بزرگترها هم طرفدارهای زیادی داشت. کودکان اوخر دهه 60 و دهه ی 70 و اوایل 80 به یاد دارند که از همان آغاز فیلم طنینِ صدای موزیکِ بی کلامِ جورج مایکل چاشنی متنِ عاطفی و اثرگذارِ ابتدای فیلم می شد که صدای دلنشینِ نصرالله مدقالچی پخش می شد. ترکیب موسیقی متن، شعرِ پرشور و احساسی و صدای گیرای مدقالچی، در بدو شروعِ فیلم، نویدِ یک نمایش حقیقتأ کودکانه و ترسیمِ جهانی انسانی را می داد.

از آن شرلی تا باب اسفنجی؛ داستانِ تغییر جهان کودکانه

«آنه؛ دختری از گرین گیبلز»، اثر لوسی ماد مونتگومری (1908). این اثر به فارسی ترجمه شده است (برگردان سارا قدیانی، نشر قدیانی)

« آنه! تکرار غریبانه روزهایت چگونه گذشت.. وقتی روشنی چشمهایت در پشت پرده های مه آلود اندوه پنهان بود...».

شخصیتِ آن شرلی، طوری طراحی شده بود که برای به داستان درآوردن، بسیار متناسب بود. آنه کودک بود. این دختربچه یتیم بود و در یتیم خانه بزرگ شده بود، به طور اتفاقی سر از مزرعه متیو و ماریلا در می آورد. آن ها او را می پذیرند و نزد خود نگه می دارند. آن شرلی موهای سرخ رنگ به هم بافته ، قلبی مهربان و حساس، روحیه ای تلاش گرانه و سرشار از حس زندگی دارد. او اگرچه دورانی را در یتیم خانه و به دور از محیط های خانوادگی و آدابِ آن ها گذارنده، اما با تربیت و نزاکت است و شخصیت خاص خود را دارد. آن شرلی می خواهد جهان را زیباتر سازد تا او و امثال او که بی پناه و ضعیف هستند، بتوانند راحت تر در آن زندگی کنند و جایی برای آن ها هم باشد.

این فیلم نوید آرامش و امید به زندگی را زنده نگه می داشت. اما چرا این سریال در ایران تا این حد محبوب بود؟

امیدهای جامعه پساانقلابی

تاریخ پخش دوبله شده سریال آن شرلی در ایران، برای بخش بزرگی از جامعه دورانی امیدبخش بود. یعنی بعد از سال های پرتنش دهه اول انقلاب.

از آن شرلی تا باب اسفنجی؛ داستانِ تغییر جهان کودکانه

در آن زمان درهای اقتصاد ایران به روی سرمایه گذاری خارجی باز شده بود و دولت سازندگی به پروژه های عمرانی اش می بالید و دولت خاتمی با اتکا به پشتیبانی طبقه متوسط شهری، خود را پیشتاز تغییرات جدید می دانست. نرخ رشد اقتصادی طی همان دوران، به بیش از 7 درصد رسید. یعنی رشدی در حد و اندازه های اقتصادِکشوری همچون سوئیس.

تمام این مجموعه تغییرات، امید به تغییر حرکت به سمت جامعه ای مطلوب در دلِ جوانان، زنان و بسیاری از روشنفکران دانشگاهی و غیردانشگاهی زنده کرده بود. سرودهایی از جنس «یار دبستانی» در همان دوره بر سرِ زبان ها افتاد و امید به پیشرفت و سرزندگی در دل ها زنده می کرد.

در آن روزها صحبت از محبت، عشق، احترام، ادب، فرهنگ و امثال آن معنی دار بود و بر چنین زمینه ای آن شرلی و معنایی که تولید می کرد، متناسب با فضای پرشور و امید جامعه بود. جامعه برای حفظِ بنیان هایش، هزینه سنگینی پرداخت کرده بود و در حال طی کردن روندِ بازسازی خود پس از آن بود و حس تعلق سرزمینی در سطح بالایی بود.

آن روزها در سریال آن شرلی، کلمات، جمله ها و حرکت ها و حتی نوع صحنه آرایی، جهانی کودکانه را به تصویر می کشید که لطافت خاصی داشت. می توان ادعا کرد که اگر این سریال کارتونی در تاریخ دیگری در ایران پخش می شد، تا این حد محبوبیت نمی یافت. چرا که درکِ یک اثر، بیشتر از هر چیز متأثر از زمینه نمایش آن است. برای ترویج مهربانی و نوع دوستی و سایر ارزش های انسان دوستانه، تنها فرستادن یک پیام کافی نیست. باید بنیان مادی پذیرش این پیام هم فراهم باشد تا محبوب واقع شود.

رقابتی تر شدن جامعه؛ به سوی باب اسفنجی

طی دهه هشتاد، افراد عادی برای رفع نیازهایشان به سختی کار پیدا می کردند و باید بیشتر کار می کردند. از طرفی، نیازها هم همان نیازهای قبلی نبود. نیازهای جدیدی در سبک زندگی جدید تعریف شده بود. در چنین حال و هوایی است که فیلم کارتونی «باب اسفنجی» هم معنا می یابد و متناسب با زمینه اش تلویزیون ها و ذهن های کودکان را تسخیر می کند.

باب اسفنجی شخصیت بدقواره و بی ریخت است که هیچ شباهتی به زیبایی کودکانه آن شرلی ندارد. او ساده لوح، میان مایه و فاقد اصولی درونی برای زندگی است. او باری به هرجهت است و رفتار و تفکرش در دستان شخصیت «آقای خرچنگ» است. آقای خرچنگ هم کسی است که موفقیت شخصی، رقابت، بی رحمی، و نوع خاصی از واقع گرایی را ترویج می کند.

از آن شرلی تا باب اسفنجی؛ داستانِ تغییر جهان کودکانه

برای درک ارتباط شخصیت باب اسفنجی تنها کافی است به مکالمه ای کوتاه میان باب و آقای خرچنگ توجه کنیم. آقای خرچنگ در صحنه ای از باب می خواهد که کسب و کارش در رستوران را رونق بخشد. باب از او می پرسد چگونه باید این کار را انجام دهد؟ آقای خرچنگ در پاسخ می گوید که برای افزایش سود و گسترش کارش باید چند تن از کارکنانش در رستوران را اخراج کند. باب می گوید که تا به حال چنین کاری نکرده و نمی تواند کسی را اخراج کند. سپس توصیه خرچنگ به باب این است که اگر می خواهد موفق شود باید حرفه ای باشد و ترحم و احساسات کودکانه اش را کنار بگذارد.

همین مکالمه کوتاه به خوبی نشان می دهد که این فیلم کارتونی بر چه زمینه ای به نمایش در می آید و معانی پنهان نهفته در آن، چه چیزی را در ذهن کودکان حک می کند. در مرحله اول موضوع این گفت وگو هیچ تناسبی با جهان کودکانه ندارد. صحبت کار، اخراج کردن و سودآوری هیچ تناسبی با جهان کودکان ندارد. همچنین نوع صحبت کردن درباره موضوع مورد بحث هم کاملأ متأثر از جهان بینی نئولیبرال است.

این فیلم در همین چند ثانیه به کودکان یاد می دهد که برای موفقیت و نفع شخصی و سودآوری باید ترحم و تفکراتی را که مغایر با موفقیتشان به هر قیمتی که باشد کنار بگذارند. کودکان در رویارویی با چنین صحنه و پیامی، توانایی چندانی برای نقد و یا تجزیه و تحلیل ندارند. آن ها گمان می کنند که اینگونه برخورد با مسئله، بدیهی و طبیعی است؛ زیرا در این کارتون به نمایش درآمده. محتوا و فرم این فیلم کارتونی به طرز خاصی کودکان را جامعه پذیر می کند که بیشتر شبیه به جامعه گریز کردن آن ها است.

اگر این گفت و گوی کوتاه را با «حقیقت زلالی دریاچه نقره ای» آنه مقایسه کنیم،میبینیم که این تغییر حرکت از جهانی است که درباره «تنهایی معصومانه دست های» آنه صحبت می کند و به سمت جهانی در حرکت است که در آن آقای خرچنگ به باب یاد می دهد که با دلی آسوده کارگرانش را اخراج کند.


کلیدواژه های این خبر
دانشگاهیان   دوبلاژ   اندوه   پرشور   باب اسفنجی   امید به زندگی   چاشنی   نرخ رشد اقتصادی   کودکانه   آن شرلی   سوئیس   مقاله   موسیقی متن   یتیم خانه   یتیم   کانادایی   نصرالله مدقالچی   پیشتاز   داستانی   بانوان   اقتصاد ایران   پروژه عمرانی   سرمایه گذاری خارجی  
محتوای این خبر به صورت خودکار از «تیک نیوز» دریافت شده و «مخبرنیوز» بدون هیچ دخل و تصرفی آنرا باز نشر داده است. اگر به هر دلیلی احساس می کنید محتوای منتشر شده مطلوب نیست، خواهشمند است با استفاده از این لینک ما را مطلع نمایید تا بدون درنگ آنرا حذف نماییم.
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه مخبرنیوز مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.

اخبار مرتبط
افزایش امید به زندگی در زنان به 75 سال رسیده است
مهر نیوز
آهنگساز ایرانی برنده یک جایزه بین المللی شد
صبح تهران
فوت استاد سرشناس ایران با کرونا + عکس
رکنا نت
نگاهی به مشهورترین قهرمانان زن در ادبیات نسل هزاره
ایرنا
عزاداری سیدالشهدا در سیر تاریخ
امید نیوز
هنوز برای "سلمان فارسی" دعوت نشده ام/ احترام و ارادتِ خاصی به امام حسین(ع) دارم
قدس آنلاین
استقرار نیروهای ویژه کانادا در افغانستان
ایران آنلاین
میلیون ها زن افغان در خطرند
مردم سالاری
برگزیدگان چهارمین جشنواره فصلی مطبوعات ایلام معرفی شدند
ایرنا
کاشف واکسن آکسفورد باربی شد!
قلم نیوز
سوال هایی که خجالت می کشید از مرد ها بپرسید؟
میگنا
مرگ قو
شفا آنلاین
فراخوان پذیرش مقاله در «مجله رشد آموزش مدیریت مدرسه»
صدا و سیما
اندیشمند معتدل
روزنامه شرق
عربستان| افشای جزئیات جدید از شکنجه فعال دانشگاهی سعودی در زندان
تسنیم
جهاد دانشگاهی برای تشویق مردم به مشارکت در انتخابات چه می کند؟
سایت جماران
قاب های مناسب روایی
خبرگزاری کتاب ایران
آیا نویسنده و مترجم باید هویت همگون داشته باشند؟
خبرگزاری کتاب ایران
سیمینی که زیور ادبیات را برای زنان ایرانی آراست
ایرنا
زنان جهان اسلام به آشنایی با شخصیت حضرت خدیجه (س) نیاز دارند
مهر نیوز
جلوه جدیدی از همبستگی ملی را فردای روز انتخابات شاهد خواهیم بود
باشگاه خبرنگاران
پسری که پدر 40 فرزند است
صبحانه با خبر
باب اسفنجی و آن شرلی با مغز کودکان ما چه کردند؟ + عکس
سیمرغ
خلاء برنامه های نمایشی در حوزه سلامت احساس می شود/تلویزیون بارها در مورد مسائل زنان سخن گفته است
خبرگزاری موج
کاری که آن شرلی و باب اسفنجی با مغز ما کرده اند؟
پانا
آیا کتاب های خودیاری فایده ای هم دارند؟
فرارو
جدیدترین عکس های آنجلینا جولی روی مجله ووگ Vogue
سیمرغ
دولت سازندگی: مردم همیشه مقصرند!/ از خفقان های سیاسی تا له شدن ها زیر چرخ توسعه
آنا نیوز
مگی اوفارل: اندوه روی دیگر عشق است
خبرگزاری کتاب ایران
راه رفته نابودی تولید و تولید کنندگان در ایران
صدا و سیما
زنان طبقه متوسط ناپدید شدند
روزنامه شرق
من را 'مقصر' مسدود شدن کانال سوئز معرفی کردند
خرداد نیوز
من را مقصر مسدود شدن کانال سوئز معرفی کردند!
فرارو
شکست واشنگتن و امضای توافق استراتژیک تهران
تیک نیوز
«تاج محل»؛ نماد تاریخی هم زیستی مسالمت آمیز شیعه و سنی
ایکنا
داستان غم انگیز آزادی جوانان!
خبرگزاری دفاع مقدس
انتشار کتابی درباره «ویس و رامین» در ایتالیا
ایران آنلاین
 ارتباط آمادگی جسمانی زنان سالم با چربی سوزی بیشتر
انتخاب
ویژه نامه ناصر تقوایی در مجله «نوپا»
ایسنا
سومین شماره مجله ادبی «نوپا» منتشر شد
خبرگزاری کتاب ایران
اخبار مرتبط
bltمهر نیوز : افزایش امید به زندگی در زنان به 75 سال رسیده است
bltصبح تهران : آهنگساز ایرانی برنده یک جایزه بین المللی شد
bltرکنا نت : فوت استاد سرشناس ایران با کرونا + عکس
bltایرنا : نگاهی به مشهورترین قهرمانان زن در ادبیات نسل هزاره
bltامید نیوز : عزاداری سیدالشهدا در سیر تاریخ
bltقدس آنلاین : هنوز برای "سلمان فارسی" دعوت نشده ام/ احترام و ارادتِ خاصی به امام حسین(ع) دارم
bltایران آنلاین : استقرار نیروهای ویژه کانادا در افغانستان
bltمردم سالاری : میلیون ها زن افغان در خطرند
bltایرنا : برگزیدگان چهارمین جشنواره فصلی مطبوعات ایلام معرفی شدند
bltقلم نیوز : کاشف واکسن آکسفورد باربی شد!
bltمیگنا : سوال هایی که خجالت می کشید از مرد ها بپرسید؟
bltشفا آنلاین : مرگ قو
bltصدا و سیما : فراخوان پذیرش مقاله در «مجله رشد آموزش مدیریت مدرسه»
bltروزنامه شرق : اندیشمند معتدل
bltتسنیم : عربستان| افشای جزئیات جدید از شکنجه فعال دانشگاهی سعودی در زندان
bltسایت جماران : جهاد دانشگاهی برای تشویق مردم به مشارکت در انتخابات چه می کند؟
bltخبرگزاری کتاب ایران : قاب های مناسب روایی
bltخبرگزاری کتاب ایران : آیا نویسنده و مترجم باید هویت همگون داشته باشند؟
bltایرنا : سیمینی که زیور ادبیات را برای زنان ایرانی آراست
bltمهر نیوز : زنان جهان اسلام به آشنایی با شخصیت حضرت خدیجه (س) نیاز دارند
bltباشگاه خبرنگاران : جلوه جدیدی از همبستگی ملی را فردای روز انتخابات شاهد خواهیم بود
bltصبحانه با خبر : پسری که پدر 40 فرزند است
bltسیمرغ : باب اسفنجی و آن شرلی با مغز کودکان ما چه کردند؟ + عکس
bltخبرگزاری موج : خلاء برنامه های نمایشی در حوزه سلامت احساس می شود/تلویزیون بارها در مورد مسائل زنان سخن گفته است
bltپانا : کاری که آن شرلی و باب اسفنجی با مغز ما کرده اند؟
bltفرارو : آیا کتاب های خودیاری فایده ای هم دارند؟
bltسیمرغ : جدیدترین عکس های آنجلینا جولی روی مجله ووگ Vogue
bltآنا نیوز : دولت سازندگی: مردم همیشه مقصرند!/ از خفقان های سیاسی تا له شدن ها زیر چرخ توسعه
bltخبرگزاری کتاب ایران : مگی اوفارل: اندوه روی دیگر عشق است
bltصدا و سیما : راه رفته نابودی تولید و تولید کنندگان در ایران
bltروزنامه شرق : زنان طبقه متوسط ناپدید شدند
bltخرداد نیوز : من را 'مقصر' مسدود شدن کانال سوئز معرفی کردند
bltفرارو : من را مقصر مسدود شدن کانال سوئز معرفی کردند!
bltتیک نیوز : شکست واشنگتن و امضای توافق استراتژیک تهران
bltایکنا : «تاج محل»؛ نماد تاریخی هم زیستی مسالمت آمیز شیعه و سنی
bltخبرگزاری دفاع مقدس : داستان غم انگیز آزادی جوانان!
bltایران آنلاین : انتشار کتابی درباره «ویس و رامین» در ایتالیا
bltانتخاب :  ارتباط آمادگی جسمانی زنان سالم با چربی سوزی بیشتر
bltایسنا : ویژه نامه ناصر تقوایی در مجله «نوپا»
bltخبرگزاری کتاب ایران : سومین شماره مجله ادبی «نوپا» منتشر شد




 |  درباره ما |  ارتباط با ما |  تبلیغات |  آخرین پستها |  تیتراخبار |  خبرگزاریها |  صفحه اصلی | 

مخبر جامعترین و بزرگترین سایت جمع آوری اخبار ایران می باشد که توسط موتور هوشمند جمع آوری و پیش پردازش اخبار هزاران فید خبری را جمع آوری نموده و در اختیار مخاطبان قرار می دهد.
مخبر هیچگونه مسئولیتی در قبال محتوای منتشر شده نخواهد داشت.