مخبر - 1397/11/21 - سخنرانی شدید اللحن عبدالناصر علیه شاه

سخنرانی شدید اللحن عبدالناصر علیه شاه
رابطه «شاه» و «جمال عبدالناصر» روایتگر یکی از برهه های مهم تاریخ منطقه است؛ رابطه ای که دوستی و دشمنی طرفین با اسرائیل و غرب، کیفیت آن را رقم می زد.
سخنرانی شدید اللحن عبدالناصر علیه شاه

خبرگزاری فارس: «وقتی خبر فوت عبدالناصر را از رادیو [بی بی سی]شنیدم، شوکه شدم. همزمان خبر ها به شاه هم رسیده بود. پیش شاه که رفتم، پریشان بود –آرام قدم می زد- این حالت او زمانی بود که می دانست یکی از دشمنانش برای همیشه از میان رفته است.» [1]جملات بالا، بخشی از خاطرات اسدالله علم، وزیر دربار محمدرضاه پهلوی است که از فوت جمال عبدالناصر رئیس جمهور کاریزماتیک مصر روایت می کند و حالتی که به شاه در آن هنگام دست داده بود. روابط میان ایران و مصر در زمان جمال عبدالناصر، از برهه های حساس تاریخ منطقه است. حضور محمدرضا پهلوی و عبدالناصر در مقطع مشترکی از تاریخ منطقه، علاوه بر تأثیری که در روابط ایران و مصر داشت، تبعاتی نیز در سطح منطقه بر جای گذاشت.

این نوشتار تلاش دارد، روایتی از روابط میان جمال عبدالناصر و محمدرضا پهلوی و مواضع این دو در قبال یکدیگر ارائه دهد.

23 ژوئیه سال 1952؛ جمال عبدالناصر و محمد نجیب، تحت لوای «افسران آزاد» علیه «ملک فاروق» شاه ما قبل آخر سلسله «محمد علی» کودتا کرده اند. این انقلاب پایان حضور نظامی انگلیس در مصر و سودان را نیز در پی داشت. این اتفاقات همزمان بود با نخست وزیری دکتر محمد مصدق در ایران و جنبشی که از مدت ها پیش برای ملی شدن صنعت نفت و کوتاهی دست غربی ها به خصوص انگلیس از نفت ایران به راه افتاده بود. دو جنبش ضد استعماری در دو کشور تأثیرگذار و الهام بخش در منطقه. مصدق همچنین شناسایی دو فاکتوی اسرائیل که در زمان دولت «محمد صادق مراغه ای» صورت گرفته بود را پس گرفته و از این رو محبوبیت او در نزد ملی گرا های عرب در منطقه دو چندان شده بود.

علاوه بر این باید متذکر شد که قیام ملی شدن صنعت نفت، تأثیر خود را بر تمامی منطقه از جمله مصر گذاشته بود و در جریان سفر مصدق به قاهره یک سال پیش از انقلاب علیه «ملک فاروق» در سایه احساسات ضد انگلیسی مردم مصر، استقبال کم نظیری از او به عمل آمد. در همین حال کشور های غربی به شاه هشدار می دادند که مبادا مصدق با گروه «افسران آزاد» بخواهد ارتباطاتی برقرار کند. پس از انقلاب نیز عبدالناصر خود را شیفته دکتر مصدق معرفی می کرد و خیابانی نیز در قاهره به نام وی ثبت کرد.

رپورتاژ روزنامه الاهرام در استقبال از دکتر مصدق

امید می رفت ایران و مصر در کنار یکدیگر جبهه ضد استعمارگری و امپریالیستی را بنیان نهند و صفحه جدیدی در خاورمیانه باز کنند، اما کودتای انگلیسی و آمریکایی 1953 در ایران علیه دکتر محمد مصدق و بازگشت شاه به ایران، امید های مصر تازه انقلاب شده را بر داد و کشوری که می رفت به متحد قدرتمند مصر در منطقه تبدیل شود، در جبهه مقابل آن قرار گرفت.

دولت پهلوی همچنین در سال 1955 عضو پیمان بغداد شد که بر اساس سیاست های آمریکا هدف آن مقابله با نفوذ شوروی در منطقه بود و بیش از پیش ایران را در جبهه همسو با آمریکا در منطقه قرار داد. این پیمان در اوت 1959 با خروج عراق «سازمان پیمان مرکزی» (سنتو) نامیده شد، اما دشمنی میان شاه و عبدالناصر زمانی شعله ور تر شد که اسرائیل برای سوخت جنگنده های خود در حمله همزمان با فرانسه و انگلیس به مصر در سال 1956 برای باز پس گیری کانال سوئز، از نفت ایران بهره بسیاری برد.

اقدام دیگر شاه علیه جبهه مقاومت ضد اسرائیلی در منطقه در سال 1960 رقم خورد و آن زمانی بود که محمدرضا پهلوی در یک کنفرانس خبری بار دیگر موجودیت رژیم اسرائیل را که از سوی مصدق لغو شده بود به صورت دو فاکتو به رسمیت شناخت و گفت که اسرائیل حق داشتن سرزمین مختص به خود را دارد.

سخنرانی شدید اللحن عبدالناصر علیه شاه

او خودش را به ثمن بخسی به استعمار فروخته است. او برای جلب رضایت آمریکا و اربابانش، اسرائیل را به رسمیت شناخت

مواضع همسوی شاه با اسرائیل سخنرانی معروف و آتشین عبدالناصر در 26 ژوئیه 1960 در سالگرد انقلاب مصر در اسکندریه را در پی داشت.

عبدالناصر در این سخنرانی محمدرضا پهلوی را مزدور استعمار و اسرائیل نامید و گفت: «چرا او دائما شعار های ما را تحریف می کند تا ما را در حیطه نفوذ آمریکا یا بریتانیا قرار دهد؟ ما همواره این سؤال را پرسیده ایم البته جوابش را هم می دانیم. ما فقط به دنبال مزدوران و دشمنان آزادی و طاغوتیان هستیم. به همین دلیل باعث شده است تا شاه چنین مواضع استبدادی علیه ما بگیرد. او خودش را به ثمن بخسی به استعمار فروخته است. او برای جلب رضایت آمریکا و اربابانش، اسرائیل را به رسمیت شناخت. شهروندان عزیز به مسأله آزادی بیاندیشیم و از آن در هر مکانی دفاع کنیم. هیچ فردی نمی تواند خودش را به قیمت ارزان به صهیونیست ها و استعمار بفروشد؛ هیچ کسی نمی تواند مردمش را بفروشد، چرا که مردمان تبعیت نمی کنند و اراده آن ها فروختنی نیست... شاه امروزه از ائتلاف اسلامی و ائتلاف بغداد سخن می راند؛ این ائتلاف ها چیزی نیست جز برای پشتیبانی از استعمار و مناطق نفوذ آن ها، چیزی نیست جز حمایت از صهیونیسم جهانی. آن ها خودشان را به اسعتمار و صهیونیست ها فروختند، اما ما در راه آزادی کشورمان و در راه احقاق حقوق مردم فلسطین مبارزه می کنیم. [2]»

در مقابل نیز شاه ایران از وجود عبدالناصر در منطقه و بزرگنمایی در تهدیداتی که از جانب او برای منافع آمریکا در منطقه ایجاد می شد، در پی انعقاد قرارداد های تسلیحاتی از آمریکا بود. او در ژانویه 1964 و در کوران جنگ داخلی یمن در حالی که ایران و عربستان به نفع پادشاهی متوکلی یمن از «محمد البدر حمید الدین» حمایت می کردند، جمال عبدالناصر نیز 70000 نیرو به یمن اعزام کرده بود؛ نامه ای به «لیندون جانسون» رئیس جمهور وقت آمریکا نوشت و در آن در خصوص قدرت یابی عبدالناصر و حضور مصر در جبهه شوروی و خطرات آن برای منطقه هشدار داد و نوشت: «تمامی بحران های منطقه به عبدالناصر مربوط است و در هر کشور عربی که بتواند دخالت می کند؛ چه بسا باید بگویم که ایران نیز از توطئه های او به دور نیست و هیچ مانعی در برابر اقدامات مخرب خود در قبال ایران نمی بیند.»

محمد رضا پهلوی همچنین در تابستان 1345 (جولای 1966) در مذاکرات سه ساعته با «کرمیت روزولت» طراح کودتای 28 مرداد که او را برای خرید تسلیحات از آمریکا واسطه قرار داده بود؛ یکی از دلایل اصرار خود برای خرید سلاح از آمریکا را تهدیدات «جمال عبدالناصر» ذکر کرد.

جنگ 1967

جنگ شش روزه سه کشور مصر، اردن و سوریه با اسرائیل، یکی دیگر از برهه هایی است که شاه و عبدالناصر را رو در روی یکدیگر قرار داد هرچند فرجامش روابط دو کشور را متحول کرد.

در مارس 1967 میلادی و چند ماه پیش از جنگ، در پی بحرانی که در روابط میان کشور های عرب منطقه به تحریک مصر و در مقابله با سیاست های اسرائیل ایجاد شده بود و پس از تصمیمی که در نشست کشور های عرب صادر کننده نفت منطقه، برای تحریم و انزوای نفتی اسرائیل اتخاذ شد، دکتر الزیات وزیر خارجه وقت مصر، طی بیانیه ای اعلام کرد: «نفتی که اسرائیل در حال حاضر از آن استفاده می کند از طریق خلیج فارس به ساحل خلیج ایلات (استان جنوبی رژیم صهیونیستی) منتقل می شود؛ بنابراین یکی از کشور های عربی و یا ایران منابع انرژی اسرائیلی ها را تامین می کنند. در بیانیه منتشر شده از سوی الزیات آمده بود: تردیدی وجود ندارد که ایران منابع انرژی اسرائیلی ها در منطقه را تامین می کند. اسرائیل سالانه بیش از سه میلیون تن نفت از ایران دریافت می کند که این میزان تقریبا 80 درصد نیاز آن ها به منابع انرژی را برآورده می کند»

حتی پس از وقوع جنگ شش روزه ای که درست چند ماه پس از بیانیه الزیات در ژوئن 1967 میان اعراب و اسرائیل رخ داد، باز هم ایران صادرات نفت خود به این منطقه را قطع نکرد.

اما پایان جنگ و شکست اعراب و اشغال منطقه سینا به مرور بر روابط ایران و مصر نیز تأثیر گذاشت. شکست ناصر در جنگ به مرور وی را در قبال شعار های پان عربسیم متعادل می کرد. او با پذیرش قطعنامه 242 شورای امنیت سازمان ملل در 22 نوامبر 1967 نشان داد که قصد دارد تا انعطاف بیشتری در پذیرش طرح صلح با اسرائیل به خرج دهد؛ این روند پس از سقوط «طاهر یحیی» در عراق شدت بیشتری گرفت، ایران نیز از بسیاری شروط خود برای عادی سازی روابط با قاهره چشم پوشی کرد؛ به طوری که محمدرضا پهلوی در ماه مه 1970 با حضور در یک کنفرانس مطبوعاتی رسما از تغییرات کلی در سیاست های ایران و مصر و تصمیم برای از سرگیری روابط دو جانبه قوی سخن گفت.

پایان عمر عبدالناصر بیش از این به وی اجازه حیات نداد و او در سپتامبر 1970 بر اثر سکته قلبی درگذشت. حضور «امیر عباس هویدا» در مراسم خاکسپاری وی، نشان از آغاز دوره ای جدید در روابط دو کشور داشت. پس از عبدالناصر نیز انور سادات اعتقادی به شعار های ضد امپریالیستی و صهیونیستی او نداشت و به مرور با فاصله گیری از جبهه شوروی خود را به آمریکا نزدیک می کرد. دوره 11 ساله زعامت سادات بر مصر را می توان دوره طلایی رابطه دولت شاهنشاهی ایران با مصر نامید. دولت هایی که وجه اشتراک و شاید بتوان گفت: اصلی ترین عامل همگرایی میان آن ها دوستی با اسرائیل بود.

[1]اسدالله علم. «من و شاه» صفحه 250

[2]http://nasser.bibalex.org/Speeches/browser.aspx?SID=914


محتوای این خبر به صورت خودکار از سایتهای مورد تایید ج.ا دریافت شده و بدون هیچ دخل و تصرفی نمایش داده می شود. اگر به هر دلیلی نیاز است که خبر حذف شود، لطفا از این لینک استفاده نمایید تا در اسرع وقت اقدام شود.
کلیدواژه های این خبر
عراق   فرانسه   انگلستان   مراغه   نفت ایران   آمریکا   قاهره   بغداد   جبهه مقاومت   مردم مصر   کانال سوئز   محمد رضا پهلوی   محمد مصدق   همسو   کودتا   نخست وزیری   محبوبیت   شوروی   ملی شدن صنعت نفت   شوکه   جمال عبدالناصر   نوشتار   موجودیت   دربار   خاور میانه   مصر و سودان   اسد الله علم   روزنامه   رژیم صهیونیستی   مصر   حضور  
اخبار مرتبط
غیاب اتحادیه اروپا در نشست ورشو
شعار سال
چهار دهه فرازونشیب سیاست «نه شرقی، نه غربی»، از آرمان تا واقعیت
خبرآنلاین
اعتراف «هاآرتص» به ناکام بودن نشست ورشو
شبکه الکوثر
عقب نشینی کامل واشنگتن در ورشو
مشرق نیوز
غایبان بزرگ نشست ورشو
اقتصاد آنلاین
آلمان، فرانسه، روسیه و چین اجلاس ورشو را بایکوت کردند/ شرکت کنندگان در اجلاس لهستان چه کشورهای هستند؟
صدای ایران
اروپا نباید بخشی از ائتلاف بیهوده ضدایرانی آمریکا باشد
شعار سال
اروپا نباید بخشی از ائتلاف بیهوده ضدایرانی،آمریکا باشد
ایران اکونومیست
اروپا نباید بخشی از فشار بیهوده ضدایرانی،آمریکا باشد
ایرنا
چهاردهه فرازونشیب سیاست نه شرقی نه غربی جمهوری اسلامی ایران، از آرمان تا واقعیت
خرداد نیوز
فرار بزرگ با ثروت افسانه ای
اعتدال
روابط شاه و عبدالناصر در سایه دوستی و دشمنی با رژیم صهیونیستی
فارس
سردار نقدی: مشکلات اقتصادی و گرانی ربطی به انقلاب ندارد / ریشه این مشکلات در عدم انتخاب درست مسئولان است
مردمی ها
سردار نقدی: مشکلات اقتصادی و گرانی ربطی به انقلاب ندارد
دنیای اقتصاد
سردار نقدی در رشت: مشکلات اقتصادی و گرانی ربطی به انقلاب ندارد
تسنیم
انقلاب نیرو های مسلح با پیروزی انقلاب اسلامی
خبرگزاری دفاع مقدس
اسراییل و ناتوی عربی چه نقشه ای برای خاورمیانه کشیده اند؟
شیعه نیوز
شاه سیاست های دیکته شده آمریکا را اجرا می کرد/تحصن آیت الله صدوقی در حرم عبدالعظیم در حمایت از امام(ره)
راه دانا
کنایه سیداحمد خمینی به خبرنگار روزنامه اطلاعات
صراط
ایران بازیگر اصلی ثبات ساز در خاورمیانه
دنیای اقتصاد
رأی الیوم: طرح تشکیل «ناتوی عربی» ابتر خواهد ماند
روزنامه اطلاعات
نیویورک تایمز: آمریکا مصدق را سرنگون کرد و شاه را به قدرت بازگرداند/اگر ترامپ خواهان ثبات در خاورمیانه است باید با ایران تعامل کند
اقتصاد نیوز
نیویورک تایمز: هیچ کشور مسلمانی به اندازه ایران مناسب رهبری خاورمیانه نیست
وانا نیوز
نیویورک تایمز: ایران، مناسب رهبری خاورمیانه است
برترین ها
نیویورک تایمز: هیچ کشور مسلمانی به اندازه ایران برای ایفای نقش رهبری در منطقه مناسب نیست
دنیای اقتصاد
برهانی: نشست ورشو، آخرین شانس نتانیاهو و سران عرب است
نوای رودبار
صالحی: رژیم صهیونیستی عاقبتی جز نابودی ندارد
افکار نیوز
رئیس سازمان انرژی اتمی: رژیم صهیونیستی عاقبتی جز از بین رفتن ندارد
صدای ایران
صالحی: نفوذ اسرائیل غرب را نابود می کند
پانا
رژیم صهیونیستی عاقبتی جز نابودی ندارد/ پیروزی مقاومت حتمی است
مهر نیوز
اخبار مرتبط
bltشعار سال : غیاب اتحادیه اروپا در نشست ورشو
bltخبرآنلاین : چهار دهه فرازونشیب سیاست «نه شرقی، نه غربی»، از آرمان تا واقعیت
bltشبکه الکوثر : اعتراف «هاآرتص» به ناکام بودن نشست ورشو
bltمشرق نیوز : عقب نشینی کامل واشنگتن در ورشو
bltاقتصاد آنلاین : غایبان بزرگ نشست ورشو
bltصدای ایران : آلمان، فرانسه، روسیه و چین اجلاس ورشو را بایکوت کردند/ شرکت کنندگان در اجلاس لهستان چه کشورهای هستند؟
bltشعار سال : اروپا نباید بخشی از ائتلاف بیهوده ضدایرانی آمریکا باشد
bltایران اکونومیست : اروپا نباید بخشی از ائتلاف بیهوده ضدایرانی،آمریکا باشد
bltایرنا : اروپا نباید بخشی از فشار بیهوده ضدایرانی،آمریکا باشد
bltخرداد نیوز : چهاردهه فرازونشیب سیاست نه شرقی نه غربی جمهوری اسلامی ایران، از آرمان تا واقعیت
bltاعتدال : فرار بزرگ با ثروت افسانه ای
bltفارس : روابط شاه و عبدالناصر در سایه دوستی و دشمنی با رژیم صهیونیستی
bltمردمی ها : سردار نقدی: مشکلات اقتصادی و گرانی ربطی به انقلاب ندارد / ریشه این مشکلات در عدم انتخاب درست مسئولان است
bltدنیای اقتصاد : سردار نقدی: مشکلات اقتصادی و گرانی ربطی به انقلاب ندارد
bltتسنیم : سردار نقدی در رشت: مشکلات اقتصادی و گرانی ربطی به انقلاب ندارد
bltخبرگزاری دفاع مقدس : انقلاب نیرو های مسلح با پیروزی انقلاب اسلامی
bltشیعه نیوز : اسراییل و ناتوی عربی چه نقشه ای برای خاورمیانه کشیده اند؟
bltراه دانا : شاه سیاست های دیکته شده آمریکا را اجرا می کرد/تحصن آیت الله صدوقی در حرم عبدالعظیم در حمایت از امام(ره)
bltصراط : کنایه سیداحمد خمینی به خبرنگار روزنامه اطلاعات
bltدنیای اقتصاد : ایران بازیگر اصلی ثبات ساز در خاورمیانه
bltروزنامه اطلاعات : رأی الیوم: طرح تشکیل «ناتوی عربی» ابتر خواهد ماند
bltاقتصاد نیوز : نیویورک تایمز: آمریکا مصدق را سرنگون کرد و شاه را به قدرت بازگرداند/اگر ترامپ خواهان ثبات در خاورمیانه است باید با ایران تعامل کند
bltوانا نیوز : نیویورک تایمز: هیچ کشور مسلمانی به اندازه ایران مناسب رهبری خاورمیانه نیست
bltبرترین ها : نیویورک تایمز: ایران، مناسب رهبری خاورمیانه است
bltدنیای اقتصاد : نیویورک تایمز: هیچ کشور مسلمانی به اندازه ایران برای ایفای نقش رهبری در منطقه مناسب نیست
bltنوای رودبار : برهانی: نشست ورشو، آخرین شانس نتانیاهو و سران عرب است
bltافکار نیوز : صالحی: رژیم صهیونیستی عاقبتی جز نابودی ندارد
bltصدای ایران : رئیس سازمان انرژی اتمی: رژیم صهیونیستی عاقبتی جز از بین رفتن ندارد
bltپانا : صالحی: نفوذ اسرائیل غرب را نابود می کند
bltمهر نیوز : رژیم صهیونیستی عاقبتی جز نابودی ندارد/ پیروزی مقاومت حتمی است
پستهای شبکه های اجتماعی مرتبط





 |  درباره ما |  ارتباط با ما |  تبلیغات |  آخرین پستها |  تیتراخبار |  خبرگزاریها |  صفحه اصلی | 

مخبر جامعترین و بزرگترین سایت جمع آوری اخبار ایران می باشد که توسط موتور هوشمند جمع آوری و پیش پردازش اخبار هزاران فید خبری را جمع آوری نموده و در اختیار مخاطبان قرار می دهد.
مخبر هیچگونه مسئولیتی در قبال محتوای منتشر شده نخواهد داشت.