مخبر - 1397/08/18 - آیا روایت رسمی از شوک ارزی ایران منطبق بر واقعیت است؟

آیا روایت رسمی از شوک ارزی ایران منطبق بر واقعیت است؟
نشریه «روند» که معمولا دیدگاه های رسمی بانک مرکزی را منعکس می کند، عامل اصلی نوسان ارزی را مشکلات بیرونی و انتظارات منفی به وجودآمده ناشی از احتمال عدم تداوم توافق هسته ای و خروج آمریکا از برجام می داند.
آیا روایت رسمی از شوک ارزی ایران منطبق بر واقعیت است؟

شعارسال: سرمقاله نویس «روند» که مسوولیت بخش اقتصادی بانک مرکزی را برعهده دارد، بار اصلی نوسان را متوجه مسائل سیاسی ازجمله تصمیم رئیس جمهور آمریکا درخصوص برجام عنوان می کند. چنین روایتی با پرسش های مهمی روبه رو است. اگر تصمیم ترامپ برای ادامه ندادن توافق هسته ای تا این اندازه مهم بوده سیاست گذار چه تدبیری برای کاستن از آثار تبعی آن اندیشیده است؟ در بخش دیگری از این تحلیل، از کاهش نرخ سود بانکی در آخر تابستان (هنگامی که بحث آینده توافق هسته ای مطرح بود) به عنوان یک سیاست مناسب نام برده می شود. در بخش دیگر اما، از سیاست انتشار اوراق سپرده با نرخ سود 20 درصد (افزایش نرخ سود) به عنوان ثبات بخش بازار ارز نام برده شده است. اگر تغییر سیاست پولی استراتژی مناسب بوده، چرا این رویه در ماه های بعدی نیز که نوسان مجددا به بازار بازگشت، تداوم نیافته است؟ این پرسش ها در کنار برخی آمارها از ترکیب پولی نشان می دهد وزن دادن به عوامل سیاسی نمی تواند به تنهایی نوسان ارزی را توضیح دهد و اصرار بر آن آدرس غلطی از دلایل بروز شوک ارزی است.

آدرس غلط از شوک ارزی

سیاست گذار پولی در تحلیل شرایط اقتصادی کشور معتقد است که نوسانات ارزی تا سه ماه سوم طبیعی بوده و عامل شوک های سیاسی و بیرونی باعث عدم تعادل در این بازار شده است، در مقابل سیاست های به کار گرفته شده در این شرایط را مطلوب ارزیابی کرده است، این روند در نشریه «روند»باعث ایجاد ابهام برای مخاطبان اقتصادی شده است.

نشریه روند بانک مرکزی، برای بررسی وضعیت زمستان سال 1396 منتشر شد. در بخش نگاهی به اقتصاد، سردبیر نشریه وضعیت اقتصاد و سیاست گذاری را مورد بررسی قرار داده است. در شناسنامه نشریه روند، معاون اقتصادی بانک مرکزی به عنوان سردبیر معرفی شده و طبیعی است، می توان این استدلال ها را به او منتسب کرد. این گزارش مهم ترین دستاورد سال 1396 را تورم تک رقمی عنوان کرده است. براساس بررسی های صورت گرفته در این گزارش، سال گذشته اقتصاد ایران مدام در معرض تهدیدهای سیاسی از جمله کارشکنی های ایالات متحده آمریکا در مسیر اجرای برجام و تهدید به خروج از این توافق و بازگشت تحریم های اقتصادی قرار داشت. به گفته سردبیر نشریه روند، افزایش تنش های سیاسی در فضای اقتصاد کلان بی تاثیر نبود و موجب ایجاد فضای نااطمینانی در اقتصاد و نوسانات قابل توجه در بازار ارز به خصوص در سه ماه پایانی سال شد. این گزارش در ادامه تاکید می کند که با این وجود بانک مرکزی با افزایش مداخله در بازار ارز و نیز با همکاری شبکه بانکی و اتخاذ راهکارهایی به منظور افزایش جذابیت ابزارهای بازار پول، موفق شد که تا حدودی نوسانات بازار ارز را مهار کرده و مانع از انتقال آثار افزایش نرخ ارز به بازارهای دیگر و افزایش شتابان نرخ تورم شود.

همچنین در بخش تجزیه و تحلیل سیاست های اقتصادی این گزارش، اعلام شده است: تعدیل نرخ سود سپرده های بانکی متناسب با کاهش نرخ تورم و الزام بانک ها به رعایت نرخ های مصوب شورای پول و اعتبار، رویکردی بود که در سال 1396 توسط بانک مرکزی با هـدف اصلاح نظام بانکی و جلوگیری از تشدید رقابت ناسالم بین بانک ها در این حوزه دنبال شد. بانک مرکزی در شهریورماه سال1396 با هدف انتظام بخشی به بازار پول، کاهش هزینه تجهیز منابع بانک ها و به دنبال آن، کاهش هزینه های تامین مالی اقتصاد، بخشنامه هشت بندی نرخ سود بانکی را با تاکید بر آخرین نرخ های مصوب شورای پول و اعتبار به شبکه بانکی ابلاغ کرد.

در این گزارش عنوان شده است که تا پیش از اجرای سیاست یاد شده و تاکید بر رعایت سقف های نرخ سود ابلاغی توسط بانک ها، به دلیل تنگنای اعتباری موجود در شبکه بانکی، بانک ها و موسسات اعتباری با هدف کاهش فشارهای نقدینگی به نوعی به رقابت ناسالم قیمتی در بخش تجهیز منابع روی آورده بودند. به مرور دامنه رقابت ناسالم در شبکه بانکی به سپرده های کوتاه مدت عادی یا روزشمار نیز کشیده شد و نرخ سود این سپرده ها به شدت افزایش یافت. افزایش نرخ سود و سیال بودن سپرده های کوتاه مدت عادی، باعث افزایش جذابیت این سپرده ها و اقبال سپرده گذاران به این نوع از سپرده ها شد؛ به طوری که رشد یک ساله سپرده های کوتاه مدت و سپرده های بلندمدت در پایان مرداد 1396 به 3/ 51 و 6/ 5 درصد رسید، اما پس از ابلاغ بسته سیاستی پیش گفته، سهم سپرده های کوتاه مدت از کل سپرده های بخش غیردولتی کاهش یافت و از 4/ 45 درصد در پایان مردادماه سال 1396 به 4/ 30 درصد در پایان بهمن ماه 1396 رسید. از نگاه سردبیر نشریه روند، در کنار اقدامات بانک مرکزی در زمینه کنترل نرخ سود بانکی در سال 1396، پارامترهای کلیدی اقتصاد نظیر نرخ ارز نیز تا 9 ماهه نخست سال 1396 از ثبات قابل قبولی برخوردار بود؛ ولی به دلیل برخی از مشکلات که در بیشتر موارد نشأت گرفته از مشکلات بیرونی و انتظارات منفی به وجود آمده ناشی از احتمال عدم تداوم توافق هسته ای و خروج آمریکا از برجام بود، نرخ ارز در فصل پایانی سال 1396 با نوساناتی همراه شد که حضور همزمان سفته بازان و سوداگران در این بازار نیز به انتظارات دامن زد. این موضوع، نگرانی هایی را برای آحاد مردم و فعالان اقتصادی به وجود آورد. به دنبال این تحولات و به منظور اعاده ثبات به بازار ارز، بانک مرکزی با همراهی شبکه بانکی، مجموعه اقداماتی را در قالب یک بسته سیاستی مشتمل بر سه طرح «انتشار اوراق گواهی سپرده مبتنی بر ارز»، «پیش فروش سکه بهار آزادی» و «انتشار اوراق گواهی سپرده ریالی با نرخ سود 20 درصد» در بهمن ماه سال 1396 اجرا کرد.

پنج ابهام در گزارش سردبیر

اما درخصوص این مطالب ارائه شده چند پرسش مطرح می شود؟ نخست اینکه در این مطالب علت اصلی نوسان ارز، شوک های خارجی بوده و به سیاست های داخلی اشاره نشده است. این طبیعی است شوک های سیاسی، باعث تشدید نوسان ارزی شده است، اما آیا علت اصلی نوسان نرخ ارز را می توان تنها به شوک های بیرونی نسبت داد و اگر این طور است نقش سیاست گذار برای کنترل کردن متغیرهای اقتصاد کلان چیست؟ این موضوع طبیعی است که در صورت تعدیل نکردن نرخ ارز در یک دوره طولانی متناسب با واقعیت های اقتصادی در کنار رشد بیش از حد متغیرهای پولی، تحریم و شوک های سیاسی باعث تغییر در مختصات بازار ارز می شود، اما تنها آدرس دادن به شوک های سیاسی، می تواند نقش سیاست گذاری را نادیده گیرد. تجربه بسیاری از کشورها نشان داده که این کشورها توانسته اند با بهره گیری درست ابزار پولی، متغیرهای کلان را در وضعیت ناپایدار سیاسی نیز کنترل کنند و خود را در مقابل این سیاست ها مسوول دانسته اند.

نکته دوم این است که در این مطالب از سیاست کاهش نرخ سود در تابستان به عنوان یک سیاست مثبت یاد شده است که باعث کاهش رشد سپرده های کوتاه مدت شده است، اگر این موضوع یک نکته مثبت برای بازارها محسوب می شد، چرا این رویه در ماه های بعد نیز تداوم نداشت؟ بررسی ها نشان می دهد که با کاهش نرخ سود بانکی، عملا رویه تغییر نسبت پول به شبه پول به نفع تورم تغییر کرده است که این روند باعث تشدید نرخ تورم در ماه های بعد شده است و سیاست دستوری کاهش نرخ سود نیز پس از چند هفته کنترل بانک ها، باز رها شده و در حال حاضر، بانک ها به رویه قبلی در اعطای نرخ سود بازگشته اند؛ بنابراین این سوال مطرح است که چرا سیاست گذار با توجه به مشاهده تجربه های قبلی، دوباره اصرار به کاهش نرخ سود از طریق روش های قبلی داشته است.

پرسش سوم اینکه با توجه به چشم انداز نامعلوم سیاسی در نیمه دوم سال جاری، آیا ضروری بوده که سیاست گذار بدون در نظر گرفتن شرایط بازار پول، اقدام به کاهش دستوری نرخ سود کند. در حقیقت پرسش مهم این است که با توجه به احتمال بروز شوک های سیاسی سیاست گذار، به جز تغییر موضع در سیاست کاهش نرخ سود، چه برنامه مشخصی برای مهار نوسان نرخ ارز وجود داشته است؟

پرسش چهارم اینکه در این گزارش عنوان شده است: پارامترهای کلیدی اقتصاد نظیر نرخ ارز نیز تا 9 ماهه نخست سال 1396 از ثبات قابل قبولی برخوردار بود. اما آمارهای بازار ارز نشان می دهد که انحراف معیار نرخ ارز از 42 در تابستان به 68 در پاییز افزایش یافته است، همچنین بازدهی دلار در تابستان 2/ 4 درصد بوده که این میزان بازدهی در پاییز سال 96 به 2/ 7 درصد رسیده است. این آمارها نشان می دهد که ماه پاییز، آغاز راه نوسان ارز بوده که البته این روند در زمستان تشدید شده است. این در حالی است که در تحلیل فصول قبل ضمن تایید نوسان نرخ ارز در پاییز، تنها عامل نوسان، عامل فصلی و شوک های سیاسی معرفی شده است. بنابراین آیا باید از نوسانات پاییزی نرخ ارز در تحلیل ها به راحتی عبور کرد؟

سوال پنجم نیز این موضوع است که در این گزارش، از پیش فروش سکه بهار آزادی و انتشار اوراق گواهی سپرده ریالی با نرخ سود 20 درصد به عنوان سیاست های مناسب برای ثبات بازار ارز نام برده شده است، به بیان دیگر مسوولان اقتصادی بانک مرکزی از پیش فروش سکه و افزایش نرخ سود به 20 درصد، به عنوان یک سیاست مناسب در زمان بحران ارزی نام برده اند، اما سوال اصلی این است که اگر این یک سیاست مناسب محسوب می شود، چرا این روند، در ماه های آتی تداوم نداشته است؟ موضوع مشخص این است که استراتژی سیاست گذار در بهره گیری از نرخ بهره بانکی نه برای آحاد اقتصادی، بلکه برای خود سیاست گذار اقتصادی نیز معلوم نیست و با توجه به فشارهای سیاسی و گروهی، روند کج دار و مریزی در تغییر نرخ سود بانکی قابل مشاهده است. مجموع این استدلال ها نشان می دهد که در حقیقت، سیاست گذار به جای معرفی تحلیل دقیق از شرایط و شناسایی عوامل موثر در نوسانات ارزی، طی سال های اخیر، تنها عامل نوسان را شوک های بیرونی معرفی کرده و در مقابل با مصداق های جزیی لب به تمجید از سیاست های اتخاذ شده گشوده است.

شعارسال، با اندکی تلخیص و اضافات بر گرفته از پایگاه خبری اقتصادنیوز ، تاریخ انتشار: 15 آبان 1397 ، کدخبر: 249266 ، www.eghtesadnews.com


محتوای این خبر به صورت خودکار از سایتهای مورد تایید ج.ا دریافت شده و بدون هیچ دخل و تصرفی نمایش داده می شود. اگر به هر دلیلی نیاز است که خبر حذف شود، لطفا از این لینک استفاده نمایید تا در اسرع وقت اقدام شود.
کلیدواژه های این خبر
تورم   نرخ تورم   نرخ سود   کاهش نرخ تورم   شبکه بانکی   آمریکا   سردبیر   شورای پول و اعتبار   افزایش تنش   نرخ سود بانکی   رییس جمهور آمریکا   اقتصاد کلان   کاهش هزینه   زمستان   نوسانات بازار   مسائل سیاسی   انتشار اوراق   منابع بانک   نظام بانکی   توافق هسته ای   وضعیت اقتصاد   کارشکنی   نرخ های مصوب   کاهش نرخ   نرخ سود سپرده های بانکی   نوسان قیمت دلار   دیدگاه   معاون اقتصادی   بازار ارز   اقتصاد   بازار   بانک مرکزی   شعار سال   خروج از برجام   اقتصاد ایران  
اخبار مرتبط
اقتصاد ایران در دور دوم تحریم ها
فصل تجارت
بازارها با شروع تحریم ها چه واکنشی نشان می دهند؟
اقتصاد نیوز
بازارها با شروع تحریم ها چه واکنشی نشان می دهند؟- جمال رازقی
آریا
در حاشیه افزایش چراغ خاموش نرخ سود بانکی! / افزایش نرخ سود بانکی به نفع کیست؟
تیتر20
حمله دنیای اقتصاد به بانک مرکزی
تابناک
آدرس غلط از شوک ارزی
فصل اقتصاد
عامل اصلی نوسان قیمت سکه و دلار چه بود؟
فرادیبد
آیا روایت رسمی از شوک ارزی ایران منطبق بر واقعیت است؟
شفاف نیوز
آدرس غلط از شوک ارزی در ایران
ایران جیب
شروط مهار تورم و نقدینگی/ حفظ ذخایر ارزی در اولویت بانک مرکزی
رویداد 24
شروط مهار تورم و نقدینگی
مرکز خبری بانک و بیمه
اعلام اولویت های بانک مرکزی/شروط مهار تورم و نقدینگی
اقتصاد نیوز
حفظ ذخایر ارزی در اولویت بانک مرکزی
تجارت نیوز
پرداخت سود بالا در بانک ها از طریق دلالی سکه و دلار!
ایستا نیوز
آیا دولت پشت نوسان ارزی است؟
اقتصاد آنلاین ایران
جولان بانک های خصوصی در رقابت سودی/نرخ سود چند بانک 23درصد شد
بورس نیوز
نرخ سود چند بانک 23درصد شد
اقتصاد آنلاین
نرخ سود چند بانک 23 درصد شد
جوان آنلاین
نرخ سود 23 درصدی در بانک ها
صدای ایران
استارت تخلف بانک ها از مصوبه نرخ سود زده شد
فصل اقتصاد
جولان بانک های خصوصی در رقابت سود 23 درصدی
عصر امروز
جولان بانک های خصوصی در رقابت سودی
اعتدال
رقابت بانک ها نرخ سود را تا 23 درصد برد
اقتصاد نیوز
نرخ سود برخی بانک ها 23 درصد شد/جزئیات
ملیت
نرخ سود برخی بانک ها 23 درصد شد + جزئیات
الف
نرخ سود چند بانک 23 درصد شد/ جولان بانک های خصوصی در رقابت سودی
فصل تجارت
جولان بانک های خصوصی در رقابت سودی/ نرخ سود چند بانک 23 درصد شد
فصل اقتصاد
اخبار مرتبط
bltفصل تجارت : اقتصاد ایران در دور دوم تحریم ها
bltاقتصاد نیوز : بازارها با شروع تحریم ها چه واکنشی نشان می دهند؟
bltآریا : بازارها با شروع تحریم ها چه واکنشی نشان می دهند؟- جمال رازقی
bltتیتر20 : در حاشیه افزایش چراغ خاموش نرخ سود بانکی! / افزایش نرخ سود بانکی به نفع کیست؟
bltتابناک : حمله دنیای اقتصاد به بانک مرکزی
bltفصل اقتصاد : آدرس غلط از شوک ارزی
bltفرادیبد : عامل اصلی نوسان قیمت سکه و دلار چه بود؟
bltشفاف نیوز : آیا روایت رسمی از شوک ارزی ایران منطبق بر واقعیت است؟
bltایران جیب : آدرس غلط از شوک ارزی در ایران
bltرویداد 24 : شروط مهار تورم و نقدینگی/ حفظ ذخایر ارزی در اولویت بانک مرکزی
bltمرکز خبری بانک و بیمه : شروط مهار تورم و نقدینگی
bltاقتصاد نیوز : اعلام اولویت های بانک مرکزی/شروط مهار تورم و نقدینگی
bltتجارت نیوز : حفظ ذخایر ارزی در اولویت بانک مرکزی
bltایستا نیوز : پرداخت سود بالا در بانک ها از طریق دلالی سکه و دلار!
bltاقتصاد آنلاین ایران : آیا دولت پشت نوسان ارزی است؟
bltبورس نیوز : جولان بانک های خصوصی در رقابت سودی/نرخ سود چند بانک 23درصد شد
bltاقتصاد آنلاین : نرخ سود چند بانک 23درصد شد
bltجوان آنلاین : نرخ سود چند بانک 23 درصد شد
bltصدای ایران : نرخ سود 23 درصدی در بانک ها
bltفصل اقتصاد : استارت تخلف بانک ها از مصوبه نرخ سود زده شد
bltعصر امروز : جولان بانک های خصوصی در رقابت سود 23 درصدی
bltاعتدال : جولان بانک های خصوصی در رقابت سودی
bltاقتصاد نیوز : رقابت بانک ها نرخ سود را تا 23 درصد برد
bltملیت : نرخ سود برخی بانک ها 23 درصد شد/جزئیات
bltالف : نرخ سود برخی بانک ها 23 درصد شد + جزئیات
bltفصل تجارت : نرخ سود چند بانک 23 درصد شد/ جولان بانک های خصوصی در رقابت سودی
bltفصل اقتصاد : جولان بانک های خصوصی در رقابت سودی/ نرخ سود چند بانک 23 درصد شد
پستهای شبکه های اجتماعی مرتبط




 |  درباره ما |  ارتباط با ما |  تبلیغات |  آخرین پستها |  تیتراخبار |  خبرگزاریها |  صفحه اصلی | 

مخبر جامعترین و بزرگترین سایت جمع آوری اخبار ایران می باشد که توسط موتور هوشمند جمع آوری و پیش پردازش اخبار هزاران فید خبری را جمع آوری نموده و در اختیار مخاطبان قرار می دهد.
مخبر هیچگونه مسئولیتی در قبال محتوای منتشر شده نخواهد داشت.